Hiện nay, có rất nhiều doanh nghiệp chủ động đầu tư chi phí cho việc đào tạo nhân sự. Họ muốn nâng cao trình độ và kỹ năng chuyên môn nhân sự của họ với mục đích góp phần vào sự phát triển của công ty. Nhưng đôi khi nhân viên hoàn tất chương trình đào tạo và không tiếp tục làm việc cho doanh nghiệp đó nữa, dẫn đến tranh chấp về bồi thường chi phí đào tạo.
Bài viết dưới đây, Công ty Luật CIS sẽ cung cấp cho bạn đọc những thông tin quan trọng và cập nhật nhất về Tranh chấp hoàn trả chi phí đào tạo tại Việt Nam.
MỤC LỤC BÀI VIẾT
1. Chi phí đào tạo là gì?
Chi phí đào tạo là các khoản chi mà doanh nghiệp, công ty bỏ ra để nâng cao kỹ năng, kiến thức và hiệu suất làm việc của nhân viên, các chi phí này là các khoản chi có chứng từ hợp lệ. Các khoản chi phí này thường được quy định cụ thể trong hợp đồng đào tạo được ký kết giữa doanh nghiệp và người lao động.
Theo quy định của Bộ luật Lao động, Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp nhân viên được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo.
(Theo khoản 3 Điều 62 Bộ Luật lao động 2019)
Như vậy, chi phí đào tạo có thể là những khoản chi trực tiếp, hoặc gián tiếp,… như:
Chi phí trực tiếp:
- Học phí hoặc chi phí khóa học (cho các chương trình đào tạo bên ngoài).
- Chi phí thuê giảng viên hoặc chuyên gia đào tạo.
- Tài liệu, giáo trình, phần mềm hoặc công cụ hỗ trợ đào tạo.
- Địa điểm, trang thiết bị (phòng học, máy chiếu, máy tính, v.v.).
Chi phí gián tiếp:
- Thời gian làm việc của nhân viên tham gia đào tạo (lương trả cho thời gian không làm việc trực tiếp).
- Chi phí đi lại, ăn ở nếu đào tạo diễn ra ở địa điểm xa.
- Chi phí quản lý và tổ chức chương trình đào tạo (nhân sự, hậu cần).
Chi phí cơ hội:
- Mất năng suất do nhân viên tạm ngừng công việc để tham gia đào tạo.
Chi phí đào tạo có thể khác nhau tùy thuộc vào loại hình đào tạo (tại chỗ, trực tuyến, nội bộ hay thuê ngoài), quy mô doanh nghiệp, và mục tiêu đào tạo (kỹ năng chuyên môn, kỹ năng mềm, hay cập nhật công nghệ mới).
2. Khi nào nhân viên phải bồi thường chi phí đào tạo
Tùy thuộc vào lý do, nguyên nhân chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng đào tạo mà nhân viên phải bồi thường chi phí đào tạo cho công ty, cụ thể, Nhân viên bồi thường chi phí đào tạo khi:
Trường hợp 1: Nhân viên chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật
Bộ luật Lao động hiện hành quy định người lao động bắt buộc phải hoàn chi phí đào tạo cho công ty, dù giữa hai bên có thỏa thuận hay không thỏa thuận về việc bồi thường chi phí đào tạo trong hợp đồng đào tạo, đó là khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, cụ thể, nếu nhân viên tự ý nghỉ việc mà không thuộc các trường hợp được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định của pháp luật, thì hành vi đó được xem là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật. Trong trường hợp này, nhân viên sẽ phải chịu một số trách nhiệm đối với công ty, cụ thể như sau:
- Bồi thường cho người sử dụng lao động một nửa tháng tiền lương ghi trong hợp đồng và thêm một khoản tương đương với tiền lương của những ngày không báo trước (nếu không báo trước đúng thời hạn).
- Hoàn trả chi phí đào tạo.
- Không được hưởng trợ cấp thôi việc.
(theo Điều 40 Bộ luật lao động)
Trường hợp 2: Nhân viên chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật
Pháp luật lao động hiện hành không quy định về việc nghỉ việc trước hạn đúng luật thì có phải bồi thường hay không. Việc bồi thường trong trường hợp này chỉ được đặt ra khi hợp đồng, thỏa thuận đào tạo có quy định. Do vậy, để có cơ sở yêu cầu bồi thường chi phí đào tạo thì cần phải căn cứ vào cam kết mà các bên đã thỏa thuận (trong hợp đồng, thỏa thuận đào tạo).
Theo đó, nếu trong hợp đồng, thỏa thuận đào tạo giữa nhân viên và công ty quy định về việc cam kết thời hạn làm việc sau khi kết thúc chương trình đào tạo hoặc các trường hợp phải bồi thường chi phí đào tạo, thì khi có tranh chấp phát sinh, sẽ áp dụng hợp đồng, thỏa thuận đào tạo để giải quyết.
Như vậy có thể thấy, hợp đồng, thỏa thuận đào tạo rất quan trọng, là cơ sở để xác định trách nhiệm bồi thường chi phí đào tạo.
Như đã đề cập ở Mục 1, mục đích của việc đào tạo là để người lao động nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu công việc, góp phần vào sự phát triển của công ty, là sự đầu tư của công ty để nhân viên gắn bó lâu dài với công ty. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều công ty ký hợp đồng đào tạo sơ sài, dẫn đến việc đào tạo không còn đạt được mục đích như công ty mong muốn.
Vậy nên, khi có kế hoạch đào tạo cho nhân viên, công ty phải tìm hiểu và nếu cần, có thể nhờ đến sự hỗ trợ của Luật sư để có được một hợp đồng đào tạo chặt chẽ.
3. Mức bồi thường chi phí đào tạo
Như đã đề cập ở Mục 1 và 2, việc đào tạo có thể được bắt đầu bằng thỏa thuận, hợp đồng đào tạo giữa công ty, cũng có thể là công ty không ký hợp đồng này.
Thông thường, nếu ký hợp đồng đào tạo, thì hợp đồng sẽ quy định về các trường hợp phải bồi thường chi phí đào tạo, mức bồi thường, hình thức bồi thường và thời hạn bồi thường.
Trường hợp công ty và nhân viên không ký hợp đồng đào tạo, thì việc bồi thường Chi phí đào tạo sẽ được xác định như sau:
- Các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy
- Tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành
- Các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học.
- Trường hợp nhân viên được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo.
(Theo khoản 3 Điều 62 Bộ luật lao động năm 2019)
4. Tranh chấp về việc hoàn trả chi phí đào tạo
Tranh chấp về việc hoàn trả chi phí đào tạo là một loại tranh chấp lao động phát sinh khi nhân viên và người sử dụng lao động không thống nhất được về nghĩa vụ bồi thường chi phí đào tạo, tranh chấp này thường phát sinh khi công ty không ký hợp đồng đào tạo hoặc có ký hợp đồng đào tạo nhưng các điều khoản đào tạo trong hợp đồng không rõ ràng.
Các trường hợp tranh chấp hoàn trả chi phí đào tạo phổ biến:
- Tranh chấp về việc phải bồi thường chi phí đào tạo hay không.
- Tranh chấp về mức bồi thường chi phí đào tạo.
5. Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp lao động
Trên đây là bài viết chi tiết về việc Tranh chấp hoàn trả chi phí đào tạo của Công ty luật CIS. Trong trường hợp có bất kì thắc mắc nào về quan hệ lao động, hợp đồng lao động, hợp đồng đào tạo hay có nội dung nào chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ ngay với Luật sư của Công ty Luật CIS theo thông tin sau:
PHÒNG PHÁP LÝ DOANH NGHIỆP – CIS LAW FIRM
109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 3911 8581 – 3911 8582 – Hotline: 0916 568 101
Email: info@cis.vn
