Trong bối cảnh ngành công nghiệp game ngày càng phát triển, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm sáng tạo trở nên vô cùng cần thiết. Đối với game cầm tay, đăng ký bản quyền không chỉ giúp ghi nhận quyền sở hữu hợp pháp mà còn ngăn chặn các hành vi sao chép, xâm phạm trái phép. Thủ tục đăng ký bản quyền vì thế đóng vai trò quan trọng hơn trong quá trình đưa sản phẩm ra thị trường cũng như giúp nhà phát triển game yên tâm hơn khi khai thác giá trị của sản phẩm.
Nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề “Đăng ký bản quyền game cầm tay”, Công ty Luật CIS xin chia sẻ những thông tin mới nhất và thiết thực nhất liên quan đến thủ tục và quy định pháp lý hiện hành.
MỤC LỤC BÀI VIẾT
1. Game cầm tay là gì?
Game cầm tay là thuật ngữ chung được dùng để chỉ bất kỳ trò chơi nào được chơi trên thiết bị chơi game cầm tay chuyên dụng như Nintendo Switch, Playstation, Game Boy Advance, …
Ví dụ: Game “Kirby” chỉ được phát hành độc quyền trên các dòng máy chơi game cầm tay của Nintendo Switch hoặc tương tự; “Final Fantasy VII Rebirth” là một game bom tấn được chờ đón bậc nhất khi ra mắt cũng chỉ dành riêng cho hệ máy PlayStation.
Game nói chung cũng như game cầm tay nói riêng, là một sản phẩm phần mềm được lập trình bởi mã code (hay còn gọi là ngôn ngữ máy tính), là một đối tượng được bảo hộ quyền tác giả theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ. Tác giả tạo ra sản phẩm game cầm tay cũng như nhà phát triển sẽ có những đặc quyền đối với sản phẩm game mà mình tạo ra hoặc đầu tư sản xuất.

2. Bản quyền game cầm tay là gì?
Bản quyền game cầm tay là quyền được Nhà nước bảo hộ dành cho người lập trình ra phần mềm game, cũng như chủ sở hữu game (người đầu tư tiền bạc, tài chính để tạo ra game cầm tay, người nhận chuyển nhượng quyền sở hữu, người được thừa kết,…) theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
Bản quyền game cầm tay hay còn gọi là quyền tác giả đối với game cầm tay sẽ có hai loại quyền, là quyền nhân thân và quyền tài sản. Tùy thuộc bạn đang là người lập trình hay chủ sở hữu game (người đầu tư tiền bạc, tài chính để tạo ra game cầm tay, người nhận chuyển nhượng quyền sở hữu, người được thừa kết,…) mà sẽ có các quyền tương ứng, cụ thể:
Đối với người lập trình ra phần mềm game sẽ có các quyền sau đây:
- Đặt tên cho tác phẩm
Tác giả có quyền chuyển quyền đặt tên tác phẩm cho tổ chức, cá nhân nhận chuyển giao quyền tài sản quy định của pháp luật.
- Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng.
- Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm không cho người khác xuyên tạc; không cho người khác sửa đổi, cắt xén tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
Đối với chủ sở hữu game sẽ có các quyền sau đây:
- Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm.
- Làm tác phẩm phái sinh.
- Sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
- Phân phối, nhập khẩu để phân phối đến công chúng thông qua bán hoặc hình thức chuyển giao quyền sở hữu khác đối với bản gốc, bản sao tác phẩm dưới dạng hữu hình, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
- Phát sóng, truyền đạt đến công chúng tác phẩm bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác, bao gồm cả việc cung cấp tác phẩm đến công chúng theo cách mà công chúng có thể tiếp cận được tại địa điểm và thời gian do họ lựa chọn.
- Cho thuê bản gốc hoặc bản sao phần mềm game, trừ trường hợp phần mềm game đó không phải là đối tượng chính của việc cho thuê.
Tất cả các quyền nêu trên đều được pháp luật bảo vệ tuyệt đối cho chủ sở hữu bản quyền. Điều đó có nghĩa là, nếu bất kỳ bên nào muốn khai thác hoặc sử dụng game cầm tay dù chỉ một phần hay toàn bộ thì đều bắt buộc phải có sự đồng ý từ phía chủ sở hữu và thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền đầy đủ.
3. Bản quyền game cầm tay được bảo hộ bao lâu?
Như đã đề cập ở trên, tùy thuộc bạn được bảo hộ quyền nào mà sẽ có thời hạn bảo hộ khác nhau. Trường hợp bạn là người lập trình đang được hưởng các quyền như ở mục 2 thì thời hạn bảo hộ là vĩnh viễn. Trường hợp bạn là chủ sở hữu phần mềm đang được hưởng các quyền như ở mục 2 thì thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời Người lập trình và năm mươi năm tiếp theo năm Người lập trình chết, nếu có đồng tác giả (nhiều người lập trình) thì thời hạn bảo hộ chất dứt vào năm thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết.

4. Thủ tục đăng ký bản quyền game cầm tay
Thủ tục đăng ký bản quyền game cầm tay mới nhất hiện nay gồm có 03 bước, cụ thể:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký
Sau khi hoàn thiện phần mềm game, chúng ta cần chuẩn bị bộ hồ sơ đăng ký gồm:
- Tờ khai đăng ký quyền tác giả (theo mẫu quy định tại Thông tư số 08/2023/TT-BVHTTDL);
- Tài liệu chứng minh, cam kết về việc sở hữu quyền (tự sáng tạo, sáng tạo theo hợp đồng, v.v…)
- Bản sao giấy tờ pháp lý của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả (chẳng hạn như: bản sao thẻ căn cước, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, v.v…)
- Bản sao tác phẩm game (tác phẩm đăng ký) thể hiện qua: Đĩa CD chứa mã code của phần mềm game và Cuốn in chứa giao diện và mã code của phần mềm game.
- Giấy ủy quyền, nếu ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục.
Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký tại Cục Bản quyền tác giả
Sau khi chuẩn bị bộ hồ sơ tại Bước 1, chúng ta nộp hồ sơ đến Cục Bản quyền tác giả bằng một trong 2 cách sau đây:
- Nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại địa chỉ: https://dichvucong.bvhttdl.gov.vn, lựa chọn thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả. Sau khi thực hiện thủ tục đăng ký trên Cổng dịch vụ công, bạn cần chuẩn bị 1 bộ hồ sơ giấy và nộp đến Cục Bản quyền tác giả theo địa chỉ Tầng 4, nhà B, Số 32 Hào Nam, Phường Ô Chợ Dừa, Thành phố Hà Nội.
- Nộp hồ sơ thông qua Tổ chức tư vấn, dịch vụ quyền tác giả, quyền liên quan.
Tham khảo dịch vụ quyền tác giả của Công ty Luật CIS.
Bước 3: Cục Bản quyền tác giả tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Cục Bản quyền tác giả sẽ xem xét tính hợp lệ của hồ sơ trong thời hạn 1 tháng, kể từ ngày tiếp nhận:
- Nếu hồ sơ hợp lệ, Cục sẽ thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả trong 15 ngày.
- Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, Cục sẽ ra thông báo và ấn định thời hạn 1 tháng để người nộp hồ sơ sửa đổi, bổ sung. Trường hợp không sửa đổi, bổ sung hồ sơ hoặc đã sửa đổi, bổ sung mà hồ sơ vẫn chưa hợp lệ thì Cục Bản quyền tác giả trả lại hồ sơ.
Như vậy, tổng thời gian xử lý hồ sơ tại Bước này của Cục Bản quyền tác giả khoảng 1 tháng 15 ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ (thời gian này chưa bao gồm khoảng thời gian phải sửa đổi, bổ sung hồ sơ nếu hồ sơ ban đầu còn thiếu sót hoặc chưa đúng quy định).

5. Những lỗi thường gặp khi đăng ký bản quyền game cầm tay
Việc đăng ký bản quyền cho game cầm tay là một lĩnh vực tương đối đặc thù và ẩn chứa nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục đăng ký. Do đó, việc chuẩn bị một bộ hồ sơ đăng ký đầy đủ và hợp lệ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chỉ cần sai một bước nhỏ trong khâu chuẩn bị hồ sơ, chúng ta có thể mất rất nhiều thời gian để chỉnh sửa cũng như khắc phục các thiếu sót, không những thế mà có thể còn phát sinh chi phí bổ sung hoặc thậm chí hồ sơ có thể sẽ bị từ chối cấp giấy chứng nhận.
Công ty Luật xin tổng hợp một số lỗi thường gặp khi thực hiện thủ tục đăng ký bản quyền game cầm tay mà chúng ta cần lưu ý:
- Sử dụng không đúng mẫu Tờ khai.
Cho dù tác phẩm chúng ta đăng ký là phần mềm game hay bất kỳ tác phẩm nào khác, chúng ta cần xác định rõ tác phẩm chúng ta đăng ký thuộc đối tượng nào, qua đó chọn đúng mẫu tờ khai tương ứng theo quy định (mẫu tờ khai được quy định trong Thông tư 08/2023/TT-BVHTTDL).
Theo đó, đối với phần mềm game cầm tay nói chung cũng như các phần mềm game nói riêng, chúng ta cần chọn Tờ khai đăng ký dành cho chương trình máy tính, thuộc mẫu số 03.
- Thiếu tài liệu chứng minh chủ sở hữu quyền tác giả.
Không phải trường hợp nào tác giả cũng đồng thời là chủ sở hữu quyền tác giả đối với phần mềm của họ. Game cầm tay có thể là sản phẩm của một cá nhân, một nhóm cùng hợp tác phát triển, một công ty giao cho nhân viên thực hiện, hoặc được tạo ra thông qua hợp đồng thuê ngoài. Với mỗi trường hợp, chủ thể có quyền đứng tên đăng ký bản quyền sẽ khác nhau. Việc không làm rõ chủ sở hữu quyền tác giả trong hồ sơ qua các văn bản đính kèm khi gửi đến Cục Bản Quyền có thể sẽ khiến cho hồ sơ bị từ chối. Đặc biệt là với trường hợp nhà phát triển game thuê các người lập trình bên ngoài để tạo ra phần mềm game, và khi thực hiện thủ tục đăng ký, nhà phát triển game phải chứng minh được mối quan hệ thuê ngoài với các người lập trình game.
- Mô tả phần mềm game không đầy đủ hoặc không rõ ràng
Nội dung mô tả phần mềm game sẽ được thể hiện trong Tờ khai đăng ký và tài liệu đính kèm là bản in hướng dẫn sử dụng phần mềm và giao diện của phần mềm game. Trường hợp các tài liệu này không nêu rõ nội dung game, cách sử dụng phần mềm game thì khả năng cao hồ sơ sẽ bị từ chối.

| Lưu ý quan trọng dành cho bạn đọc:
Nếu bạn lựa chọn tự mình chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng ký bản quyền cho game cầm tay mà không thông qua một Tổ chức tư vấn, dịch vụ quyền tác giả ngay từ đầu, bạn sẽ cần tự thực hiện một số công việc tương đối phức tạp. Cụ thể, bạn phải tự thao tác nộp hồ sơ trực tuyến trước khi nộp hồ sơ giấy cho Cục Bản quyền, quá trình khai hồ sơ trực tuyến đòi hỏi người có nhiều kinh nghiệm và am hiểu quy định để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh. Ngoài ra, bạn cũng phải chủ động theo dõi mọi thông báo từ Cục Bản quyền được gửi qua địa chỉ email mà bạn đã khai trong lúc nộp hồ sơ, từ yêu cầu sửa đổi, bổ sung đến thông báo từ chối, thông báo nộp phí và kịp thời phản hồi trong thời hạn quy định. |
Tất cả những rắc rối kể trên sẽ không còn là nỗi lo nếu ngay từ đầu bạn lựa chọn nộp hồ sơ thông qua Tổ chức tư vấn, dịch vụ quyền tác giả uy tín, có hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo hộ bản quyền như Công ty Luật CIS.
6. Dịch vụ đăng ký bản quyền game cầm tay của Công ty Luật CIS
Công ty Luật CIS tự hào là đơn vị uy tín, chuyên nghiệp trong lĩnh vực tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đăng ký bảo hộ game cầm tay. Với bề dày kinh nghiệm và đội ngũ luật sư đã được đào tạo chuyên sâu về bản quyền tác giả và Sở hữu trí tuệ từ Cục Sở hữu trí tuệ và Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO), Chúng tôi có đủ năng lực và kinh nghiệm để hỗ trợ bạn:
- Tư vấn đăng ký quyền tác giả đối với game cầm tay.
- Hoàn thiện hồ sơ, theo dõi đơn đăng ký quyền tác giả game cầm tay và phúc đáp với cơ quan đăng ký (nếu có).
- Tiếp nhận Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả game cầm tay.
- Khiếu nại các quyết định liên quan đến cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả game cầm tay.
Nếu bạn muốn tư vấn hoặc muốn đăng ký bảo hộ game cầm tay, Bạn vui lòng liên hệ thông tin bên dưới đây:
PHÒNG SỞ HỮU TRÍ TUỆ – CIS LAW FIRM
109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028.3911.8580 – 091.911.8580
Email: sohuutritue@cis.vn


