Tản văn là gì? Bản quyền tác giả đối với tác phẩm tản văn là gì? Quy trình, thủ tục đăng ký bản quyền tản văn được thực hiện như thế nào theo quy định của pháp luật luật hiện hành?
Trong bài viết này, Công ty Luật CIS sẽ “Hướng dẫn đăng ký bản quyền tản văn mới nhất”, mời bạn đọc cùng tham khảo bài viết sau đây.
MỤC LỤC BÀI VIẾT
1. Tản văn là gì?
Tản văn hay được gọi là tác phẩm văn học, là thể loại văn xuôi tự do với cấu trúc bài viết ngắn gọn, cô đọng, có thể mang tính trữ tình hoặc không. Tác phẩm này thường được viết không theo một khuôn khổ nào cả, gồm các thể loại như kí và một số thể văn khác ngoài truyện, thơ, kịch. Vì thế, nội dung tản văn cũng rất đa dạng, từ việc tác giả ghi lại những sự việc, cảnh tượng mà mình thấy hứng thú hay chỉ đơn giản là miêu tả một hình tượng nhân vật nào đó.
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, tản văn là loại hình được bảo hộ quyền tác giả dưới hình thức là tác phẩm văn học, khoa học và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết. (Đối tượng được bảo hộ quyền tác giả được định nghĩa tại điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 17/2023/NĐ-CP ngày 26/04/2023)
Bản quyền tản văn hay còn được gọi là quyền tác giả đối với các tác phẩm tản văn, là quyền mà Nhà nước trao cho tác giả (hay còn gọi là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm) và chủ sở hữu quyền tác giả (người đã cung cấp tài chính, cơ sở vật chất – kỹ thuật hay đầu tư để tác giả sáng tạo ra tác phẩm) đối với tác phẩm tản văn đó kể từ khi tác phẩm được định hình mà không bắt buộc phải thông qua thủ tục đăng ký.
Bản quyền tản văn bao gồm hai quyền cơ bản, đó là quyền nhân thân và quyền tài sản. Quyền nhân thân được quy định tại Điều 19 của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, trong đó các quyền được thể hiện như sau:
| 1. Đặt tên cho tác phẩm;
2. Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng; 3. Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm; 4. Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả. |
Quyền tài sản được quy định tại Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, cụ thể như sau :
| 1. Làm tác phẩm phái sinh;
2. Biểu diễn tác phẩm trước công chúng trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các bản ghi âm, ghi hình hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào tại địa điểm mà công chúng có thể tiếp cận được nhưng công chúng không thể tự do lựa chọn thời gian và từng phần tác phẩm; 3. Sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 3 Điều này; 4. Phân phối, nhập khẩu để phân phối đến công chúng thông qua bán hoặc hình thức chuyển giao quyền sở hữu khác đối với bản gốc, bản sao tác phẩm dưới dạng hữu hình, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều này; 5. Phát sóng, truyền đạt đến công chúng tác phẩm bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác, bao gồm cả việc cung cấp tác phẩm đến công chúng theo cách mà công chúng có thể tiếp cận được tại địa điểm và thời gian do họ lựa chọn; 6. Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính, trừ trường hợp chương trình máy tính đó không phải là đối tượng chính của việc cho thuê. |
Như vậy, bản quyền tản văn là một quyền được pháp luật thừa nhận và bảo hộ tự động. Tuy nhiên để thực hiện được tối ưu quyền này thì cần phải thực hiện đăng ký quyền tác giả, chi tiết về trình tự, thủ tục đăng ký xin mời bạn đọc tiếp tục theo dõi nội dung hướng dẫn của Công ty Luật CIS dưới đây.
2. Đăng ký bản quyền tản văn là gì?
Đăng ký bản quyền tản văn hay còn được gọi là đăng ký quyền tác giả, là một thủ tục hành chính mà tác giả hoặc chủ sở hữu tác phẩm thực hiện công việc nộp hồ sơ đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được ghi nhận thông tin về tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm tản văn đó.
Tuy nhiên, cần lưu ý, quyền tác giả đối với tác phẩm tản văn không phát sinh trên cơ sở thủ tục đăng ký quyền tác giả mà hiển nhiên được tự động bảo hộ kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký.
Do đó, việc đăng ký quyền tác giả có thành công hay không sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào việc bạn chuẩn bị hồ sơ và nội dung cam đoan sáng tạo tác phẩm của tác giả. Vì vậy, để quá trình đăng ký được thành công, bạn nên tham khảo các nội dung dưới đây.
3. Thủ tục đăng ký bản quyền tản văn
Thủ tục đăng ký bản quyền tác phẩm tản văn được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ đăng ký cần được chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn của Công ty Luật dưới đây:
Bước 2: Nộp hồ sơ
Sau khi chuẩn bị hoàn chỉnh bộ hồ sơ, bạn tiến hành nộp đến Cục Bản quyền tác giả theo hướng dẫn tại Mục 4 bên dưới.
Bước 3: Thẩm định hồ sơ
Sau khi Cục Bản quyền tác giả tiếp nhận hồ sơ, cơ quan này sẽ xem xét tính hợp lệ trong thời gian 01 tháng, kể từ ngày nộp hồ sơ.
Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, người nộp hồ sơ cần thực hiện sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày có thông báo yêu cầu sửa đổi của Cục Bản quyền. Nếu người nộp hồ sơ không sửa đổi, bổ sung hoặc sửa đổi, bổ sung không hợp lệ thì hồ sơ sẽ bị từ chối.
Do đó, để tránh bị từ chối hồ sơ, người nộp hồ sơ phải chuẩn bị thật kỹ lưỡng, thường xuyên theo dõi hồ sơ để xử lý kịp thời. Trường hợp bạn không có kinh nghiệm thực tế về việc đăng ký quyền tác giả, chúng tôi khuyên bạn nên tìm Luật sư chuyên về bản quyền hoặc Tổ chức đại diện quyền tác giả để hỗ trợ tốt nhất cho bạn trong thủ tục này.
Bước 4: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả
Khi hồ sơ đăng ký quyền tác giả được hợp lệ theo quy định, Cục Bản quyền tác giả sẽ tiến hành cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả trong vòng 15 ngày làm việc.
4. Nộp hồ sơ đăng ký bản quyền tản văn ở đâu?
Sau khi hoàn tất phần chuẩn bị hồ sơ, tác giả/chủ sở hữu quyền tác giả sẽ thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch, đường link: https://dichvucong.bvhttdl.gov.vn
Sau đó, bạn cần phải nộp 01 bộ bản cứng đến một trong các điểm tiếp nhận đơn của Cục Bản quyền dưới đây:
- Cục Bản quyền tác giả tại TP. Hà Nội: Số 33, ngõ 294/2 Kim Mã, phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội.
- Văn phòng đại diện của Cục Bản quyền tác giả tại TP. Hồ Chí Minh: 170 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Văn phòng đại diện của Cục Bản quyền tác giả tại TP. Đà Nẵng: Số 01, Đường An Nhơn 7, Phường An Hải, Thành phố Đà Nẵng.
Thông tin liên hệ cần tư vấn: Công ty Luật CIS: 028.3911.8580 – 091.911.8580
5. Tại sao cần đăng ký bản quyền tản văn?
Mặc dù tác phẩm tản văn hay gọi chung là tác phẩm văn học không cần phải thực hiện thủ tục đăng ký quyền tác giả do cơ chế tự động phát sinh quyền ngay sau khi tác giả hoàn thành tác phẩm và tác phẩm được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, nhưng pháp luật luôn khuyến khích việc đăng ký quyền tác giả để tạo thuận lợi cho tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả khi có tranh chấp xảy ra cũng như trong quá trình khai thác giá trị của tác phẩm:
✔ Bằng chứng pháp lý mạnh mẽ nhất
- Đây là lợi ích lớn nhất. Khi có Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, bạn không có nghĩa vụ phải chứng minh quyền tác giả thuộc về mình khi có tranh chấp, trừ khi có chứng cứ chứng minh ngược lại.
- Nếu không đăng ký: Bạn phải tự mình thu thập bằng chứng (tác phẩm gốc được hoàn thành khi nào, ở đâu, hình thành như thế…) để chứng minh mình là tác giả.
- Nếu đã đăng ký: Gánh nặng chứng minh thuộc về bên tranh chấp với bạn.
✔ Bảo vệ quyền lợi trước hành vi xâm phạm
- Yêu cầu các nền tảng (Facebook, YouTube, TikTok) gỡ bỏ nội dung vi phạm.
- Yêu cầu cơ quan chức năng (Công an, Thanh tra, …) can thiệp và xử phạt hành chính bên vi phạm.
✔ Thuận tiện trong kinh doanh và khai thác thương mại
- Chuyển nhượng/Cho thuê: Các đối tác, nhà đầu tư hoặc bên mua bản quyền thường yêu cầu xuất trình giấy chứng nhận để đảm bảo tính hợp pháp trước khi ký hợp đồng.
- Định giá tài sản: Đối với doanh nghiệp, quyền tác giả là tài sản vô hình có thể dùng để góp vốn hoặc định giá giá trị công ty.
✔ Khẳng định chủ quyền và uy tín
Việc sở hữu giấy chứng nhận giúp khẳng định sự chuyên nghiệp và uy tín của tác giả/chủ sở hữu. Nó giúp ngăn chặn những ý định “cầm nhầm” tác phẩm ngay từ đầu, vì đối phương biết rằng tác phẩm này đã được pháp luật ghi nhận.
Lời khuyên: Nếu tác phẩm của bạn có khả năng mang lại giá trị kinh tế hoặc dễ bị sao chép (như logo, phần mềm, bài hát, sách, thiết kế kiến trúc), bạn nên đi đăng ký càng sớm càng tốt.
6. Đăng ký bản quyền tản văn cần lưu ý những gì?
Khi đăng ký bản quyền tản văn, người nộp đơn cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:
- Về điều kiện bảo hộ:
- Tác phẩm tản văn phải do chính tác giả sáng tạo, không sao chép hay đạo nhái từ người khác (đảm bảo tính nguyên gốc).
- Tác phẩm phải được thể hiện dưới dạng vật chất, nghĩa là chỉ có ý tưởng đơn thuần sẽ không đủ điều kiện để đăng ký bản quyền.
- Tác phẩm không được xâm phạm lợi ích của nhà nước, lợi ích cộng đồng, hay quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức khác.
- Về hồ sơ đăng ký:
- Người nộp hồ sơ cần chú ý sử dụng tờ khai đăng ký bản quyền tác phẩm tản văn theo mẫu mới nhất được quy định tại Thông tư 08/2023/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch.
- Điền đầy đủ và chính xác thông tin theo biểu mẫu quy định.
- Chuẩn bị các tài liệu chứng minh quyền sở hữu tác phẩm theo yêu cầu.
- Về cách thức nộp hồ sơ: như đã trình bày ở trên, bạn cần phải thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công, sau đó chuẩn bị và nộp bộ hồ sơ bản cứng đến các điểm tiếp nhận đơn của Cục Bản quyền. Lưu ý: việc thực hiện nộp hồ sơ trên Công dịch vụ công là bắt buộc.
7. Dịch vụ đăng ký bản quyền tản văn của Công ty Luật CIS
Luật sư và chuyên viên tại Công ty Luật CIS được đào tạo chuyên sâu về bản quyền và sở hữu trí tuệ bởi Cục Sở hữu trí tuệ và Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO). Với năng lực và kinh nghiệm vững vàng, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn trong các lĩnh vực sau:
|
Trên đây là “Hướng dẫn về thủ tục đăng ký bản quyền tản văn mới nhất”. Nếu bạn cần tư vấn hoặc muốn tiến hành đăng ký quyền tác giả, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua thông tin dưới đây:
PHÒNG SỞ HỮU TRÍ TUỆ – CIS LAW FIRM
109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 3911 8580 hoặc 091 911 8580
Email: sohuutritue@cis.vn
