Nhãn hiệu mang tính mô tả là gì và cách thức bảo hộ?

Nhãn hiệu là dấu hiệu giúp phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các chủ thể kinh doanh trên thị trường. Tuy nhiên, không phải mọi dấu hiệu đều có khả năng được bảo hộ với tư cách là nhãn hiệu. Trong thực tiễn, nhiều cá nhân, doanh nghiệp gặp vướng mắc khi đăng ký các nhãn hiệu mang tính mô tả – những dấu hiệu phản ánh trực tiếp đặc tính, công dụng hoặc chất lượng của sản phẩm, dịch vụ. Vậy nhãn hiệu mang tính mô tả là gì và trong trường hợp nào những nhãn hiệu này vẫn có thể được bảo hộ?

Trong bài viết này, Công ty Luật CIS sẽ giới thiệu và cung cấp cho bạn đọc thông tin về Nhãn hiệu mang tính mô tả là gì và cách thức bảo hộ.

1. Nhãn hiệu là gì?

Nhãn hiệu được hiểu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của một chủ thể kinh doanh với hàng hóa, dịch vụ của các chủ thể khác trên thị trường. Dấu hiệu này có thể được thể hiện dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình ảnh, hình vẽ, biểu tượng, hoặc sự kết hợp giữa các yếu tố đó, và được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc. Trong thực tiễn kinh doanh, nhãn hiệu chính là “dấu hiệu nhận diện” giúp người tiêu dùng ghi nhớ, lựa chọn và phân biệt sản phẩm, dịch vụ giữa vô số các lựa chọn tương tự.

Không chỉ mang ý nghĩa nhận diện, nhãn hiệu còn gắn liền với uy tín, chất lượng và danh tiếng của doanh nghiệp. Khi được sử dụng ổn định và lâu dài, nhãn hiệu có thể trở thành một tài sản có giá trị lớn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị thương mại của doanh nghiệp. Việc xây dựng và bảo hộ nhãn hiệu vì vậy không chỉ là vấn đề pháp lý, mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển thương hiệu.

Theo khoản 16 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành thì:

Nhãn hiệu thường được biết đến với tên gọi là thương hiệu, logo.

Ví dụ: Nhìn vào logo của sản phẩm trong một cửa hàng bán lẻ, người tiêu dùng sẽ phân biệt được đâu là máy tính của Apple, đâu là của Samsung.

2. Điều kiện để nhãn hiệu được bảo hộ độc quyền?

Tên thương hiệu, logo trong kinh doanh không tự động được bảo hộ độc quyền mà bắt buộc trải qua thủ tục đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ.

Thủ tục này khá đặc thù so với các thủ tục hành chính khác do để được bảo hộ độc quyền thì tên thương hiệu, logo trong hồ sơ đăng ký cần đáp ứng nhiều điều kiện Luật quy định, có thể kể đến như:

∗ Điều kiện chung đối với nhãn hiệu được bảo hộ tại Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ, cụ thể:

* Không rơi vào các trường hợp không được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu quy định tại Điều 73 Luật Sở hữu trí tuệ, cụ thể:

Ngoài ra, còn có các điều kiện khác thường bị “vướng” như: trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đăng ký trước, mang tính mô tả cho hàng hóa, dịch vụ…

Trong bài viết này, Công ty Luật thông tin về một trong các lý do từ chối phổ biến khi đăng ký nhãn hiệu, đó là: Nhãn hiệu mang tính mô tả theo Điểm c Khoản 2 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ.

Xem thêm:

Lí do nhãn hiệu bị từ chối vì trùng, tương tự gây nhầm lẫn?

Vì sao đăng ký nhãn hiệu khác nhóm vẫn bị từ chối?

3. Nhãn hiệu mang tính mô tả là gì?

Nhãn hiệu mang tính mô tả là những dấu hiệu trực tiếp phản ánh đặc điểm, tính chất, công dụng, thành phần, chất lượng, số lượng, giá trị, nguồn gốc địa lý hoặc các đặc tính khác của hàng hóa, dịch vụ được gắn nhãn hiệu đó. Thay vì giúp người tiêu dùng nhận biết nguồn gốc thương mại của sản phẩm, các dấu hiệu mang tính mô tả chủ yếu cung cấp thông tin về chính hàng hóa, dịch vụ.

Ví dụ: nhãn hiệu được đặt cho tiệm ăn là “Quán Bún Bò Huế”, hay “Quán Ngon”

Trong thực tiễn, những từ ngữ như “ngon”, “sạch”, “nhanh”, “tiết kiệm”, “cao cấp” hoặc các cụm từ mô tả loại sản phẩm, ngành nghề, công dụng sẽ bị coi là mang tính mô tả khi sử dụng làm nhãn hiệu cho chính hàng hóa, dịch vụ đó.

Nhãn hiệu mang tính mô tả là một trong các căn cứ pháp luật để Cục Sở hữu trí tuệ từ chối bảo hộ hồ sơ đăng ký nhãn hiệu do nhãn hiệu này không có khả năng phân biệt, vì nếu cho phép một chủ thể độc quyền sử dụng các dấu hiệu mang tính mô tả này, thì sẽ làm hạn chế quyền tự do cạnh tranh của các chủ thể khác trên thị trường. (ví dụ, nếu bảo hộ nhãn hiệu “Quán Ngon”, thì (1) quán khác bán ngon cũng không được giới thiệu, quảng bá là ngon; (2) quán có thương hiệu “Quán Ngon” không chắc đã ngon)

Theo Điểm c Khoản 2 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ:

4. Làm sao để nhãn hiệu mang tính mô tả vẫn được bảo hộ?

Một nhãn hiệu bị dự định từ chối vì mang tính mô tả vẫn có khả năng được bảo hộ nếu ý kiến trả lời (giải trình) mà bạn nộp đến Cục Sở hữu trí tuệ là xác đáng, dưới đây là một trong số những cách để nhãn hiệu mang tính mô tả vẫn được bảo hộ:

* Cách 1: Chứng minh nhãn hiệu đã đạt được khả năng phân biệt thông qua quá trình sử dụng trước ngày đăng ký

Mặc dù Điểm c Khoản 2 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ đưa ra căn cứ từ chối nhưng có kèm theo ngoại lệ, nếu bạn chứng minh nhãn hiệu đăng ký của mình đáp ứng ngoại lệ này, nhãn hiệu bị dự định từ chối do mang tính mô tả vẫn có khả năng “lội ngược dòng”, cụ thể:

Để được hưởng ngoại lệ nêu trên, chúng ta cần cung cấp được các bằng chứng sau đây:

– Bằng chứng về việc sử dụng một cách rộng rãi dấu hiệu đó với chức năng nhãn hiệu (số lượng người tiêu dùng liên quan biết đến, thời gian bắt đầu sử dụng, phạm vi, mức độ sử dụng trước ngày nộp đơn, doanh số từ việc bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ v.v.) và do đó dấu hiệu có khả năng phân biệt đối với hàng hóa, dịch vụ liên quan.

– Bằng chứng về việc dấu hiệu đã được sử dụng liên tục và phổ biến trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại, quảng cáo, tiếp thị hợp pháp ở dạng như thể hiện trong đơn đăng ký.

* Cách 2: Kết hợp yếu tố mô tả với các yếu tố có khả năng phân biệt khác

Mặc dù nhãn hiệu mang tính mô tả thường không được bảo hộ nếu chỉ phản ánh trực tiếp đặc điểm của hàng hóa, dịch vụ, nhưng trong thực tiễn vẫn có những cách thức để các nhãn hiệu này được chấp nhận bảo hộ. Và một trong những cách đó là kết hợp yếu tố mô tả với các yếu tố có khả năng phân biệt khác như hình ảnh, biểu tượng, cách trình bày đặc biệt, kiểu chữ cách điệu hoặc các yếu tố sáng tạo. Khi tổng thể nhãn hiệu tạo được ấn tượng riêng và giúp người tiêu dùng nhận biết nguồn gốc thương mại, khả năng được bảo hộ sẽ cao hơn.

* Cách 3: Chứng minh nhãn hiệu có khả năng phân biệt tự thân và không mang tính mô tả

Trường hợp bạn không thể đưa ra các bằng chứng chứng minh để được hưởng ngoại lệ theo Điểm c Khoản 2 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ theo Cách 1, bạn vẫn còn cơ hội vượt qua ý kiến từ chối của Cục Sở hữu trí tuệ nếu ý kiến giải trình của bạn là xác đáng, rằng nhãn hiệu không mang tính mô tả cho hàng hóa, dịch vụ đăng ký và có khả năng phân biệt đối với người tiêu dùng.

Vượt qua lý do từ chối vì mang tính mô tả không phải là công việc dễ dàng, mang tính chuyên môn cao, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm xử lý hồ sơ trên thực tế. Do đó, để tăng khả năng nhãn hiệu được bảo hộ, chúng tôi có lời khuyên trước khi nộp hồ sơ chính thức, bạn nên tham vấn ý kiến từ các Tổ chức Đại diện sở hữu công nghiệp về khả năng mô tả của nhãn hiệu dự kiến đăng ký. Có được ý kiến tham vấn về chuyên môn từ Chuyên gia/Luật sư từ các Tổ chức này sẽ giúp bạn tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí, công sức khi thực hiện thủ tục đăng ký nhãn hiệu.

5. Dịch vụ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu

Công ty Luật Bản quyền Quốc tế (CIS Law Firm) là Tổ chức Đại diện Sở hữu công nghiệp được chứng nhận bởi Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam. Với kinh nghiệm hoạt động lâu dài, Luật sư và chuyên viên của Chúng tôi đã được đào tạo chuyên sâu về bản quyền tác giả và Sở hữu trí tuệ từ Cục Bản quyền tác giả, Cục Sở hữu trí tuệ và Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO), Chúng tôi có đủ năng lực và kinh nghiệm để hỗ trợ bạn:

Trên đây là bài viết “Nhãn hiệu mang tính mô tả là gì và cách thức bảo hộ?”. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề nêu trên hay cần tư vấn dịch vụ, bạn vui lòng liên hệ thông tin bên dưới để được tư vấn và yêu cầu dịch vụ:

PHÒNG SỞ HỮU TRÍ TUỆ – CIS LAW FIRM

109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 3911 8580 – Hotline: 091 911 8580

Email: sohuutritue@cis.vn