Bảo vệ bản quyền cho các tựa game nhập vai luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu của các nhà phát triển trước khi công bố, phát hành game trên thị trường. Một tựa game nhập vai ăn khách có thể mang lại nguồn thu đáng kể cho chủ sở hữu phát hành game, nhưng song song đó, họ cũng phải đối mặt với hành vi đánh cắp bản quyền đang diễn biến phức tạp trên không gian số.
Trong bài viết dưới đây, Công ty Luật CIS sẽ giới thiệu đến bạn đọc về thủ tục Đăng ký bản quyền game nhập vai theo quy định của pháp luật hiện hành, một giải pháp pháp lý về bản quyền chủ động cho các nhà phát triển game, xin mời bạn đọc theo dõi tiếp bài viết.
MỤC LỤC BÀI VIẾT
1. Game nhập vai là gì?
Game nhập vai (Role-Playing Game – RPG) là một thể loại trò chơi điện tử mà ở đó, người chơi có thể hóa thân thành một hoặc nhiều nhân vật trong một thế giới giả tưởng, thực hiện các nhiệm vụ bằng cách tương tác với hệ thống máy chủ hoặc tương tác với người chơi khác. Game nhập vai hiện nay có 2 loại là game nhập vai trực tuyến (online) và game nhập vai không trực tuyến (offline). Trong đó tại Việt Nam, hình thức game nhập vai trực tuyến có phần phổ biến hơn, có thể kể đến như: Genshin Impact, Võ Lâm Truyền Kỳ, Liên Minh Huyền Thoại, Blade & Soul Vietnam…
Game nhập vai bao gồm nhiều yếu tố sáng tạo kết hợp thành, trong đó có thể kể đến như: yếu tố kỹ thuật (ngôn ngữ lập trình, mã code được viết để thực hiện các tính năng trong game và tích hợp các thành phần trò chơi), yếu tố nội dung (cốt truyện, luật chơi, kịch bản các cấp độ/thử thách trong game, thiết kế giao diện, tạo hình nhân vật, âm thanh, hoạt ảnh, v.v…). Trong đó, mã code được viết để lập trình nên phần mềm game được xem là yếu tố quan trọng nhất của game nhập vai.
Trong phạm vi bài viết này, Công ty Luật CIS thông tin về việc đăng ký bản quyền game nhập vai dưới góc độ là một phần mềm, theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ được xếp vào loại hình chương trình máy tính, một trong các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả (bản quyền) hiện nay, cụ thể:
| Điều 14. Các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả
1. Tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học được bảo hộ bao gồm: a) Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác; b) Bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác; c) Tác phẩm báo chí; d) Tác phẩm âm nhạc; đ) Tác phẩm sân khấu; e) Tác phẩm điện ảnh và tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự (sau đây gọi chung là tác phẩm điện ảnh); g) Tác phẩm mỹ thuật[32], mỹ thuật ứng dụng; h) Tác phẩm nhiếp ảnh; i) Tác phẩm kiến trúc; k) Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, kiến trúc, công trình khoa học; l) Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian; m) Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu. |
Những yếu tố khác như: cốt truyện, luật chơi, kịch bản các cấp độ/thử thách trong game, thiết kế giao diện, tạo hình nhân vật,…cũng thuộc đối tượng bảo hộ quyền tác giả. Công ty Luật CIS đã có những bài viết này, bạn đọc có thể tham khảo Tại Đây.
2. Bản quyền game nhập vai là gì?
Bản quyền game nhập vai là quyền được Nhà nước bảo hộ dành cho người sáng tạo (lập trình) ra phần mềm game, cũng như nhà phát triển, phát hành game đã đầu tư tiền bạc để tạo ra game đó khi phần mềm game đáp ứng các điều kiện bảo hộ quyền tác giả theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
Bản quyền game nhập vai có thời gian bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và năm mươi năm tiếp theo năm tác giả chết; trường hợp có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết.
Người nắm giữ bản quyền game nhập vai (chủ sở hữu bản quyền game) là người nắm giữ các độc quyền về kinh tế liên quan đến việc khai thác, sử dụng, phân phối, v.v… game, cụ thể theo quy định tại Khoản 1 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ, các quyền này bao gồm:
| Điều 20. Quyền tài sản
1. Quyền tài sản bao gồm: a) Làm tác phẩm phái sinh; b) Biểu diễn tác phẩm trước công chúng trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các bản ghi âm, ghi hình hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào tại địa điểm mà công chúng có thể tiếp cận được nhưng công chúng không thể tự do lựa chọn thời gian và từng phần tác phẩm; c) Sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 3 Điều này; d) Phân phối, nhập khẩu để phân phối đến công chúng thông qua bán hoặc hình thức chuyển giao quyền sở hữu khác đối với bản gốc, bản sao tác phẩm dưới dạng hữu hình, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều này; đ) Phát sóng, truyền đạt đến công chúng tác phẩm bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác, bao gồm cả việc cung cấp tác phẩm đến công chúng theo cách mà công chúng có thể tiếp cận được tại địa điểm và thời gian do họ lựa chọn; e) Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính, trừ trường hợp chương trình máy tính đó không phải là đối tượng chính của việc cho thuê. |
Theo đó, các bên khác khi khai thác, sử dụng một, một số hoặc toàn bộ các quyền như đã nêu ở trên đối với game nhập vai phải được sự cho phép của chủ sở hữu và trả tiền bản quyền.
3. Thủ tục đăng ký bản quyền game nhập vai mới nhất hiện nay.
Thủ tục đăng ký bản quyền game nhập vai mới nhất hiện nay gồm có 03 bước, cụ thể như sau:
♦ Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký
Sau khi hoàn thiện phần mềm game, chúng ta cần chuẩn bị bộ hồ sơ đăng ký game nhập vai để nộp đến Cục Bản quyền tác giả- cơ quan thuộc Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch với thành phần hồ sơ như sau:
-
- Tờ khai đăng ký quyền tác giả (theo mẫu số 03 Thông tư số 08/2023/TT-BVHTTDL);
- Tài liệu chứng minh, cam kết về việc sở hữu quyền (tự sáng tạo, sáng tạo theo hợp đồng, v.v…)
- Bản sao giấy tờ pháp lý của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả (chẳng hạn như: bản sao thẻ căn cước, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, v.v…)
- Bản sao tác phẩm game (tác phẩm đăng ký) thể hiện qua:
- Đĩa CD chứa mã code của phần mềm game;
- Cuốn in chứa giao diện và mã code của phần mềm game.
- Giấy ủy quyền, nếu ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục.
♦ Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký tại Cục Bản quyền tác giả
Sau khi chuẩn bị bộ hồ sơ tại Bước 1, chúng ta có thể nộp hồ sơ đến Cục Bản quyền tác giả bằng một trong 2 cách sau đây:
- Nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính.
- Nộp qua Cổng dịch vụ công trực tuyến của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại địa chỉ: https://dichvucong.bvhttdl.gov.vn, lựa chọn thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.
Lưu ý: hồ sơ bản gốc (bản giấy) cần được gửi tới Cục Bản quyền tác giả theo cách thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính sau khi đã nộp trực tuyến thành công.
♦ Bước 3: Cục Bản quyền tác giả tiếp nhận, xử lý hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận
Cục Bản quyền tác giả sẽ xem xét tính hợp lệ của hồ sơ trong 1 tháng, kể từ ngày tiếp nhận. Tại bước này, hồ sơ của chúng ta có thể gặp 1 trong 2 tình huống sau:
Một là, hồ sơ hợp lệ, khi đó Cục sẽ xem xét cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả trong 15 ngày, kể từ ngày hợp lệ.
Hai là, hồ sơ chưa hợp lệ, khi đó Cục sẽ ra thông báo và ấn định thời hạn 1 tháng để người nộp hồ sơ khắc phục thiếu sót.
Như vậy, tổng thời gian xử lý hồ sơ tại Bước này của Cục Bản quyền tác giả khoảng 1 tháng 15 ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ (chưa kể thời gian người nộp hồ sơ khắc phục thiếu sót do hồ sơ chưa hợp lệ).
4. Những lỗi thường gặp khi làm hồ sơ đăng ký bản quyền game nhập vai.
Bản quyền là một lĩnh vực đặc thù với nhiều quy định phức tạp và việc chuẩn bị một bộ hồ sơ đăng ký bản quyền game hợp lệ cũng không là ngoại lệ. Sau đây là một số lỗi thường gặp khi làm hồ sơ đăng ký bản quyền game nhập vai mà chúng ta cần lưu ý:
Thứ nhất, sử dụng không đúng mẫu Tờ khai tương ứng với loại hình chương trình máy tính được quy định khi đăng ký bản quyền cho phần mềm.
Khi đăng ký bản quyền, ngoài việc xác định đúng loại hình tác phẩm cần đăng ký thì chúng ta còn phải sử dụng đúng mẫu Tờ khai tương ứng với loại hình đó theo Thông tư số 08/2023/TT-BVHTTDL.
Mặc dù chương trình máy tính được xếp vào nhóm tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học được bảo hộ quyền tác giả, tuy nhiên, chúng ta sẽ không sử dụng Mẫu số 01 (Tờ khai đăng ký quyền tác giả đối với tác phẩm văn học; khoa học; bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác; sưu tập dữ liệu; tác phẩm báo chí; tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác) mà sẽ sử dụng Mẫu số 03 (Tờ khai đăng ký quyền tác giả đối với chương trình máy tính) kèm theo Thông tư số 08 đã nêu ở trên để đăng ký bản quyền cho game nhập vai.
Thứ hai, hồ sơ đăng ký bản quyền game nhập vai nộp đến Cục Bản quyền thiếu tài liệu chứng minh là chủ sở hữu quyền.
Không phải trường hợp nào tác giả cũng đồng thời chủ sở hữu bản quyền đối với phần mềm của họ, chẳng hạn trường hợp tác giả là freelancer được một bên khác thuê lập trình hoặc tác giả lập trình phần mềm trong khuôn khổ một cuộc thi có thỏa thuận/hợp đồng sáng tạo, v.v… khi làm hồ sơ bản quyền trong trường hợp này, chủ sở hữu bản quyền đối với game là bên đã đầu tư về mặt kinh tế để tác giả lập trình ra phần mềm game đó (bên thuê lập trình, ban tổ chức cuộc thi…). Và do đó, khi làm hồ sơ đăng ký, bắt buộc phải nộp kèm tài liệu chứng minh quyền sở hữu là hợp đồng sáng tạo hoặc thể lệ, quy chế tổ chức cuộc thi, v.v….
Thứ ba, phần mềm game bị từ chối đăng ký do mang tính chất cờ bạc, ăn thua bằng tiền. Nếu phần mềm của bạn có tính năng đổi chác, ăn thua bằng tiền thì khả năng cao hồ sơ của bạn sẽ bị từ chối bởi vì Nhà nước không bảo hộ các tác phẩm mà hình thức hoặc nội dung vi phạm các quy định của pháp luật.
5. Dịch vụ đăng ký bản quyền game nhập vai của Công ty Luật CIS.
Công ty Luật Bản quyền Quốc tế (CIS Law Firm) là Tổ chức chuyên tư vấn về sở hữu trí tuệ, được chứng nhận bởi Cục Bản quyền tác giả, Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam. Với kinh nghiệm hoạt động lâu dài, Luật sư và chuyên viên của Chúng tôi đã được đào tạo chuyên sâu về bản quyền tác giả và Sở hữu trí tuệ từ Cục Bản quyền tác giả, Cục Sở hữu trí tuệ và Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO), Chúng tôi có đủ năng lực và kinh nghiệm để hỗ trợ bạn:
|
Trên đây là nội dung về Đăng ký bản quyền game nhập vai của Công ty Luật CIS. Để giải đáp thắc mắc về vấn đề đăng ký bản quyền, Bạn vui lòng liên hệ thông tin bên dưới để được tư vấn và yêu cầu dịch vụ:
PHÒNG SỞ HỮU TRÍ TUỆ – CIS LAW FIRM
109 Hoàng Sa, P. Đa Kao, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028.3911.8580 – Hotline: 0919118580
Email: info@cis.vn
