Một thiết kế kiểu dáng sản phẩm có tính sáng tạo và độc đáo không chỉ đơn thuần là yếu tố thẩm mỹ – mà còn là “vũ khí” quan trọng giúp doanh nghiệp định vị thương hiệu và tạo ấn tượng với người tiêu dùng. Tuy nhiên, để những giá trị sáng tạo ấy không bị sao chép hay lợi dụng trái phép, việc đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp là bước đi không thể thiếu của các doanh nghiệp.
Trong bài viết dưới đây, Công ty Luật CIS sẽ cung cấp thông tin cơ bản nhất và dễ hiểu nhất về thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam, giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ kết quả sáng tạo và ứng dụng khai thác thương mại trong hoạt động kinh doanh, mời bạn đọc cùng theo dõi.
MỤC LỤC BÀI VIẾT
- 1. Kiểu dáng công nghiệp là gì?
- 2. Thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp mới nhất và thời gian xử lý
- 3. Hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp mới nhất
- 4. Nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp ở đâu?
- 5. 03 điểm cần lưu ý khi nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp
- 6. Tại sao cần phải đăng ký kiểu dáng công nghiệp?
- 7. Dịch vụ đăng ký kiểu dáng công nghiệp của Công ty Luật CIS
1. Kiểu dáng công nghiệp là gì?
Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) định nghĩa về Kiểu dáng công nghiệp:
| Theo nghĩa pháp lý, kiểu dáng công nghiệp cấu thành khía cạnh trang trí hoặc thẩm mỹ của một mặt hàng. Một kiểu dáng công nghiệp có thể bao gồm các đặc điểm ba chiều, chẳng hạn như hình dạng của một vật phẩm hoặc các đặc điểm hai chiều, chẳng hạn như hoa văn, đường nét hoặc màu sắc |
Theo quy định của pháp Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam hiện hành, Kiểu dáng công nghiệp được định nghĩa như sau:
| Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm hoặc bộ phận để lắp ráp thành sản phẩm phức hợp, được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này và nhìn thấy được trong quá trình khai thác công dụng của sản phẩm hoặc sản phẩm phức hợp.
Trong đó, sản phẩm được hiểu là đồ vật, dụng cụ, thiết bị, phương tiện, được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp, có kết cấu và chức năng rõ ràng; bộ phận để lắp ráp thành sản phẩm phức hợp là bộ phận có khả năng lưu thông độc lập, có thể tháo rời khỏi sản phẩm phức hợp; sản phẩm phức hợp là sản phẩm được tạo thành bởi nhiều bộ phận có thể thay thế được, có thể tháo ra và lắp lại được. Sản phẩm và bộ phận để lắp ráp, hợp thành sản phẩm phức hợp dưới đây được gọi chung là sản phẩm trừ những quy định riêng (Điều 21 Thông tư 23/2023/TT-BKHCN) |
Như vậy, có thể hiểu kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc kết hợp chung nhất giữa các yếu tố đó với nhau và nhìn thấy được trong quá trình khai thác sản phẩm.
Ví dụ: kiểu dáng bên ngoài của các sản phẩm thường thấy như xe hơi, đồng hồ, đèn ngủ, bình nước, bút bi, ghế tựa,… Các kiểu dáng này đều được gọi chung là kiểu dáng công nghiệp.

2. Thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp mới nhất và thời gian xử lý
Quy trình đăng ký kiểu dáng công nghiệp hiện nay được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp theo quy định của pháp luật và tiến hành nộp đơn đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam.
Bước 2: Kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp, Cục SHTT sẽ tiến hành thẩm định hình thức đơn trong thời hạn 1 tháng.
Bước 3: Đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp sẽ được công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp của Cục SHTT trong thời hạn 2 tháng kể từ ngày có Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ ở Bước 2.
Bước 4: Kể từ ngày công bố đơn ở Bước 3, Cục Sở hữu trí tuệ tiến hành thẩm định điều kiện bảo hộ đối với kiểu dáng công nghiệp trong thời hạn 7 tháng.
Bước 5: Sau thời hạn thẩm định điều kiện bảo hộ, sẽ có hai trường hợp xảy ra như sau:
Trường hợp 1: Kiểu dáng công nghiệp đáp ứng điều kiện bảo hộ sẽ được Cục Sở hữu trí tuệ thông báo đến người nộp đơn về việc dự định cấp văn bằng bảo hộ. Theo đó, người nộp đơn cần tiếp nhận thông báo kịp thời và nhanh chóng đóng phí cấp bằng để Cục SHTT ra quyết định cấp Văn bằng độc quyền cho kiểu dáng công nghiệp đăng ký.
Trường hợp 2: Kiểu dáng công nghiệp không đáp ứng điều kiện bảo hộ, Cục Sở hữu trí tuệ thông báo đến người nộp đơn về việc dự định từ chối cấp văn bằng bảo hộ và ấn định thời hạn để người nộp đơn trình bày ý kiến với Cục. Nếu người nộp đơn trình bày ý kiến xác đáng, có tính thuyết phục thì Cục SHTT sẽ xem xét lại, ngược lại sẽ từ chối chính thức.

3. Hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp mới nhất
Theo quy định mới nhất về đăng ký kiểu dáng công nghiệp, người nộp đơn cần chuẩn bị những tài liệu tối thiểu như sau:
- Tờ khai đăng ký kiểu dáng công nghiệp (Mẫu số 7 – Phụ lục I – Nghị định 65/2023/NĐ-CP);
- Tài liệu xác định kiểu dáng công nghiệp cần bảo hộ:
- 04 Bộ ảnh chụp/bản vẽ kiểu dáng công nghiệp
- 01 Bản mô tả kiểu dáng công nghiệp, trong đó phải bao gồm các nội dung sau: tên kiểu dáng công nghiệp, lĩnh vực sử dụng kiểu dáng công nghiệp, kiểu dáng công nghiệp tương tự gần nhất, liệt kê ảnh chụp hoặc bản vẽ, phần mô tả chi tiết kiểu dáng công nghiệp, yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp.
- Giấy ủy quyền (nếu nộp đơn thông qua đại diện sở hữu công nghiệp);
- Tài liệu chứng minh quyền đăng ký, nếu người nộp đơn thụ hưởng quyền đó của người khác;
- Tài liệu chứng minh quyền ưu tiên, nếu có yêu cầu hưởng quyền ưu tiên;
- Chứng từ nộp phí, lệ phí.

4. Nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp ở đâu?
Người nộp đơn có thể lựa chọn hình thức nộp đơn theo 1 trong 3 cách sau:
♦ Cách 1: Nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp trực tiếp đến một trong các điểm tiếp nhận đơn của Cục Sở hữu trí tuệ.
- Trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ, địa chỉ: Số 384-386 đường Nguyễn Trãi, phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
- Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại thành phố Hồ Chí Minh, địa chỉ: Số 31 Hàn Thuyên, phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại thành phố Đà Nẵng, địa chỉ: Số 135 Minh Mạng, phường Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng.
♦ Cách 2: Nộp hồ sơ trực tuyến
Để thực hiện cách này, người nộp đơn cần có chữ ký số, phải thực hiện đăng ký tài khoản trên Hệ thống tiếp nhận đơn trực tuyến và được Cục Sở hữu trí tuệ phê duyệt tài khoản để thực hiện các giao dịch đăng ký quyền SHCN.
Sau khi có chữ ký số, người nộp đơn thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến tại Cổng dịch vụ công trực tuyến của Cục sở hữu trí tuệ theo đường link: https://dichvucong.ipvietnam.gov.vn/
♦ Cách 3: Nộp hồ sơ thông qua Đại diện sở hữu công nghiệp
Đại diện sở hữu công nghiệp như Công ty Luật CIS là tổ chức dịch vụ Sở hữu trí tuệ chuyên nghiệp, đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy phép và ghi nhận trong hệ thống quản lý của Cục. Nộp hồ sơ thông qua cách này bạn chỉ cần ủy quyền cho đơn vị Đại diện, họ sẽ chủ động thực hiện mọi công việc và thông báo kịp thời các thông tin quan trọng đến bạn.
5. 03 điểm cần lưu ý khi nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp
Khi thực hiện nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp, người nộp đơn cần lưu ý 03 điểm quan trọng sau:
∗ Thứ nhất, điều kiện bảo hộ:
Không phải bất kỳ kiểu dáng công nghiệp nào cũng được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ, mà kiểu kiểu dáng công nghiệp đăng ký cần đáp ứng các điều kiện bảo hộ theo quy định gồm:
- Có tính mới:
- Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu kiểu dáng công nghiệp đó khác biệt đáng kể với những kiểu dáng công nghiệp đã bị bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn hoặc trước ngày ưu tiên nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được hưởng quyền ưu tiên.
- Kiểu dáng công nghiệp được coi là chưa bị bộc lộ công khai nếu chỉ có một số người có hạn được biết và có nghĩa vụ giữ bí mật về kiểu dáng công nghiệp đó.
- Kiểu dáng công nghiệp không bị coi là mất tính mới nếu được công bố trong các trường hợp sau đây với điều kiện đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được nộp trong thời hạn sáu tháng kể từ ngày công bố:
- a) Kiểu dáng công nghiệp bị người khác công bố nhưng không được phép của người có quyền đăng ký.
- b) Kiểu dáng công nghiệp được người có quyền đăng ký công bố dưới dạng báo cáo khoa học.
- c) Kiểu dáng công nghiệp được người có quyền đăng ký trưng bày tại cuộc triển lãm quốc gia của Việt Nam hoặc tại cuộc triển lãm quốc tế chính thức hoặc được thừa nhận là chính thức.
- Có tính sáng tạo: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính sáng tạo nếu căn cứ vào các kiểu dáng công nghiệp đã được bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn hoặc trước ngày ưu tiên của đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp trong trường hợp đơn được hưởng quyền ưu tiên, kiểu dáng công nghiệp đó không thể được tạo ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu biết trung bình về lĩnh vực tương ứng.
- Có khả năng áp dụng công nghiệp: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có khả năng áp dụng công nghiệp nếu có thể dùng làm mẫu để chế tạo hàng loạt sản phẩm có hình dáng bên ngoài là kiểu dáng công nghiệp đó bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.
∗ Thứ hai, thành phần hồ sơ:
Điểm lưu ý thứ hai là về thành phần hồ sơ, hiện nay Cục Sở hữu trí tuệ cũng đưa ra yêu cầu về một bộ hồ sơ tối thiểu cần có. Tuy nhiên, đối với từng loại tài liệu cần cung cấp đúng và đủ để Cục thẩm định hồ sơ:
- Mỗi đơn chỉ được yêu cầu cấp một văn bằng bảo hộ và loại văn bằng bảo hộ được yêu cầu cấp phải phù hợp với kiểu dáng công nghiệp nêu trong đơn;
- Mọi tài liệu của đơn đều phải được làm bằng tiếng Việt. Đối với các tài liệu được làm bằng ngôn ngữ khác thì phải được dịch ra tiếng Việt;
- Mọi tài liệu đều phải được trình bày theo chiều dọc (riêng hình vẽ, sơ đồ và bảng biểu có thể được trình bày theo chiều ngang) trên một mặt giấy khổ A4 (210mm x 297mm), riêng đối với tài liệu là bản đồ khu vực địa lý có thể được trình bày trên mặt giấy khổ A3 (420mm x 297mm), trong đó có chừa lề theo bốn phía, mỗi lề rộng 20mm, theo phông chữ Times New Roman, chữ không nhỏ hơn cỡ 13, trừ các tài liệu bổ trợ mà nguồn gốc tài liệu đó không nhằm để đưa vào đơn;
- Đối với tài liệu cần lập theo mẫu thì bắt buộc phải sử dụng các mẫu đó và điền đầy đủ các thông tin theo yêu cầu vào những chỗ thích hợp;
- Mỗi loại tài liệu trừ bộ ảnh chụp, bản vẽ kiểu dáng công nghiệp, nếu bao gồm nhiều trang thì mỗi trang phải ghi số thứ tự trang đó bằng chữ số Ả-rập;
- Tài liệu phải được đánh máy hoặc in bằng loại mực khó phai mờ, một cách rõ ràng, sạch sẽ, không tẩy xóa, không sữa chữa; nếu tài liệu có từ 02 trang trở lên cần được đóng dấu giáp lai của người nộp đơn/cơ quan ban hành tài liệu (nếu có); trường hợp phát hiện có sai sót không đáng kể thuộc về lỗi chính tả trong tài liệu đã nộp cho Cục Sở hữu trí tuệ thì người nộp đơn có thể sữa chữa các lỗi đó, nhưng tại chỗ bị sửa chữa phải có chữ ký xác nhận (và đóng dấu, nếu có) của người nộp đơn;
- Thuật ngữ dùng trong đơn phải thống nhất và là thuật ngữ phổ thông (không dùng tiếng địa phương, từ hiếm, từ tự tạo). Ký hiệu, đơn vị đo lường, phông chữ điện tử, quy tắc chính tả dùng trong đơn phải theo tiêu chuẩn Việt Nam);
- Đơn có thể kèm theo tài liệu bổ trợ vật mang dữ liệu điện tử của một phần hoặc toàn bộ nội dung tài liệu đơn.
∗ Thứ ba, theo dõi hồ sơ:
Thời gian từ ngày nộp đơn đăng ký đến ngày nhận được văn bằng bảo hộ kéo dài khoảng 12 tháng, nếu hồ sơ trôi chảy, không bị thiếu sót. Thời gian đăng ký sẽ bị kéo dài hơn nếu bạn không chuẩn bị kỹ lưỡng về thành phần hồ sơ và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình đăng ký.
Do đó, không phải nộp đơn xong là “xong”, mà bạn cần theo dõi hồ sơ để kịp thời xử lý hồ sơ nếu bị thiếu sót hoặc nộp phí cấp bằng nếu đủ điều kiện để được cấp bằng. Nếu không, kiểu dáng công nghiệp bạn đăng ký sẽ bị từ chối bảo hộ và mọi thứ bạn bỏ ra coi như không có gì.
Để hạn chế rủi ro dành cho đơn đăng ký, chúng tôi khuyên bạn nên ủy quyền cho Đơn vị Đại diện Sở hữu công nghiệp của Cục Sở hữu trí tuệ để họ hỗ trợ bạn theo dõi hồ sơ, quản lý hồ sơ và có chức năng đại diện cho bạn làm việc trực tiếp với Cục Sở hữu trí tuệ.
6. Tại sao cần phải đăng ký kiểu dáng công nghiệp?
Đăng ký kiểu dáng công nghiệp mang lại nhiều lợi ích cho chủ sở hữu văn bằng bảo hộ bởi những lý do sau:
- Quyền đối với kiểu dáng công nghiệp chỉ phát sinh khi và chỉ khi chủ sở hữu tiến hành nộp đơn đăng ký và được cấp Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp.
- Thời gian bảo hộ độc quyền kiểu dáng công nghiệp là 5 năm, có thể gia hạn hai lần liên tiếp, mỗi lần năm năm. Điều này tạo lợi thế rất lớn cho chủ sở hữu khi cạnh tranh với các đối thủ trong cùng ngành nghề kinh doanh.
- Được pháp luật bảo hộ trước các hành vi mang tính xâm phạm như sao chép, đạo nhái kiểu dáng công nghiệp.
- Được thực hiện chuyển nhượng, li – xăng kiểu dáng công nghiệp trong thời hạn bảo hộ. Do đó, sẽ nâng cao lợi ích về mặt kinh tế cho chủ sở hữu.
Có thể thấy, đăng ký kiểu dáng công nghiệp mang lại lợi ích vô cùng lớn cho chủ sở hữu, không chỉ bảo vệ tính độc quyền mà còn mang lại giá trị kinh tế cao, tránh được những rủi ro không đáng có.
7. Dịch vụ đăng ký kiểu dáng công nghiệp của Công ty Luật CIS
Công ty Luật Bản quyền Quốc tế (CIS Law Firm) là Tổ chức Đại diện Sở hữu công nghiệp được chứng nhận bởi Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam. Luật sư và chuyên viên của Chúng tôi đã được đào tạo chuyên sâu về Sở hữu trí tuệ từ Cục Sở hữu trí tuệ và Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO), Chúng tôi có đủ năng lực và kinh nghiệm để hỗ trợ bạn:
|
Để giải đáp thắc mắc về vấn đề thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp mới nhất, Bạn vui lòng liên hệ thông tin bên dưới để được tư vấn và yêu cầu dịch vụ:
PHÒNG SỞ HỮU TRÍ TUỆ – CIS LAW FIRM
109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 3911 8580 – 091 911 8580
Email: info@cis.vn – sohuutritue@cis.vn


