Chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kinh tế

Khi kinh tế suy thoái do ảnh hưởng của đại dịch, các đơn hàng của công ty bị cắt giảm với số lượng lớn, doanh nghiệp buộc phải thu hẹp sản xuất, kéo theo đó là cắt giảm lao động. Vậy, trường hợp nào sẽ được xác định là chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kinh tế là một trong những nội dung mà công ty và cả người lao động đều quan tâm hiện nay.

Trong bài viết dưới đây, Công ty Luật CIS sẽ giới thiệu đến với bạn đọc những nội dung liên quan đến việc chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kinh tế.

1. Khi nào được coi là vì lý do kinh tế

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp cho nhân viên thôi việc và lý do doanh nghiệp đưa ra là công ty buộc phải chấm dứt hợp đồng lao động, cắt giảm lao động vì lý do kinh tế. Vậy cụm từ “vì lý do kinh tế” được hiểu như thế nào?

Theo khoản 2 Điều 42 Bộ luật Lao động quy định, những trường hợp được xác định là vì lý do kinh tế gồm:

• Khủng hoảng hoặc suy thoái kinh tế : Pháp luật Việt Nam không đưa ra khái niệm hay định nghĩa về suy thoái kinh tế. Tuy nhiên, theo cách hiểu phổ thông, chúng ta có thể hiểu suy thoái kinh tế là tình trạng mà nền kinh tế bị giảm sút hoặc trở nên thụ động trong một khoảng thời gian dài. Suy thoái kinh tế liên quan đến các suy giảm về việc làm, đầu tư,…
• Thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước khi cơ cấu lại nền kinh tế hoặc thực hiện cam kết quốc tế: Quy định này có thể được hiểu là việc người sử dụng lao động thực hiện việc cắt giảm nguồn nhân lực dựa trên những chính sách, quy định của pháp luật về điều hành, quản lý cụ thể của Nhà nước.

2. Chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kinh tế được tiến hành khi nào?

Theo quy định, công ty chỉ có thể cho người lao động thôi việc vì lý do kinh tế khi:

• Công ty thuộc một trong hai trường hợp được nêu ở Mục 1;
• Công ty đã trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (bao gồm công đoàn cơ sở và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp) đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên;
• Thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cho người lao động.

3. Trình tự, thủ tục chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kinh tế

Để chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kinh tế, Công ty cần thực hiện theo trình tự, thủ tục sau:

∗ Bước 1: Xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động

Phương án sử dụng lao động phải có những nội dung chủ yếu sau đây:

• Số lượng và danh sách người lao động tiếp tục được sử dụng, người lao động được đào tạo lại để tiếp tục sử dụng, người lao động được chuyển sang làm việc không trọn thời gian;
• Số lượng và danh sách người lao động nghỉ hưu;
• Số lượng và danh sách người lao động phải chấm dứt hợp đồng lao động (thôi việc);
• Quyền và nghĩa vụ của Công ty, người lao động và các bên liên quan trong việc thực hiện phương án sử dụng lao động;
• Biện pháp và nguồn tài chính bảo đảm thực hiện phương án.

Khi xây dựng phương án sử dụng lao động, người sử dụng lao động phải trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở. Đồng thời, phương án sử dụng lao động phải được thông báo công khai cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày được thông qua.

∗ Bước 2: Trao đổi ý kiến với tổ chức đại điện người lao động tại cơ sở (đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên) về việc cắt giảm lao động.

∗ Bước 3: Thông báo trước 30 ngày cho Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh và người lao động về việc cắt giảm lao động.

∗ Bước 4: Ra quyết định chấm dứt hợp đồng lao động và giải quyết chế độ cho người lao động.

Sau khi hoàn thành bước 1, 2 và 3, công ty ra quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và gửi đến người lao động, đồng thời, công ty:

• Chi trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động. Những người lao động bị thôi việc trong trường hợp này mà đã làm việc thường xuyên cho công ty từ đủ 12 tháng trở lên, công ty phải có trách nhiệm chi trả trợ cấp mất việc làm theo cơ chế mỗi năm làm việc bằng 01 tháng tiền lương nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương.
• Thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến người lao động trong vòng 30 ngày. (tiền lương cho những ngày làm việc chưa được nhận, ngày phép năm chưa sử dụng hết,…)
• Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác (nếu người sử dụng lao động giữ của người lao động).
• Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động (nếu người lao động có yêu cầu).

4. Chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kinh tế phải báo trước cho người lao động bao nhiêu ngày

Khi Công ty muốn đơn phương chấm dứt hợp động lao động (cho thôi việc) với người lao động vì lý do kinh tế, Công ty cần phải thông báo cho người lao động trước 30 ngày.

5. Công ty cần làm gì khi chấm dứt hợp đồng lao động với nhiều người

Thông thường, khi công ty cho người lao động thôi việc vì lý do kinh tế, số lượng người lao động mất việc thường khá nhiều.

Khi chấm dứt hợp đồng lao động với nhiều người vì lý do kinh tế, công ty phải tuân thủ và chú ý 2 vấn đề lớn, đó là tuân thủ nội dung và hình thức khi cho người lao động thôi việc, cụ thể:

Vấn đề 1: Nội dung

Điều này có nghĩa, công ty chấm dứt hợp đồng lao động (cho người lao động thôi việc) chỉ khi thuộc các trường hợp được chấm dứt hợp đồng lao động, mà trong bài viết này là công ty thuộc một trong hai trường hợp quy định tại Điều 42 Bộ luật Lao động (đã trình bày tại Mục 1).

Đây là điều kiện cần, điều kiện tiên quyết mà công ty phải đáp ứng.

Vấn đề 2: Hình thức

Công ty phải thực hiện đúng, đầy đủ quy trình cho thôi việc mà Công ty Luật đã hướng dẫn ở Mục 3.

Ngoài ra, công ty phải:

• Thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan trong thời hạn 14 ngày kể từ ngày chấm dứt Hợp đồng lao động (trừ các trường hợp được cho phép kéo dài nhưng không được quá 30 ngày).
• Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu Công ty đã giữ của người lao động.
• Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động khi người lao động có yêu cầu.

6. Thông tin liên hệ

Công ty Luật CIS với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn pháp luật lao động, chúng tôi tự hào đã hỗ trợ cho nhiều khách hàng trong việc tư vấn và soạn thảo hợp đồng lao động, giúp khách hàng giảm thiểu những rủi ro cũng như những tranh chấp phát sinh không đáng có.

Do vậy, nếu bạn đọc có vướng mắc liên quan đến lĩnh vực lao động hay có nội dung nào chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ ngay với Luật sư của Công ty Luật CIS theo thông tin sau:

PHÒNG PHÁP LÝ DOANH NGHIỆP – CIS LAW FIRM

109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 3911 8581 – 3911 8582 – Hotline: 0916 568 101

Email: info@cis.vn