Chi trả cổ tức bằng cổ phiếu là hình thức phân chia lợi nhuận mà theo đó công ty giữ lại được nguồn vốn, còn cổ đông gia tăng được số lượng cổ phần. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng để thực hiện theo đúng pháp luật doanh nghiệp, công ty cần đáp ứng những điều kiện cũng như tuân thủ một quy trình chặt chẽ mà không phải doanh nghiệp nào cũng nắm rõ.
Vậy, thủ tục chi trả cổ tức bằng cổ phiếu sẽ bao gồm bao nhiêu bước? Những bước đó là gì? Công ty Luật CIS sẽ giải đáp thắc mắc của bạn đọc thông qua bài viết dưới đây.
MỤC LỤC BÀI VIẾT
1. Cổ tức là gì?
Cổ tức là một trong những quyền lợi tài chính cốt lõi của cổ đông khi đầu tư vào công ty cổ phần. Có thể được hiểu là khoản lợi nhuận được phân phối sau khi đã có kết quả kinh doanh của doanh nghiệp sau một năm tài chính. Cổ tức có thể được chi trả dưới hai hình thức chính: bằng tiền mặt hoặc bằng cổ phiếu.
Theo khoản 5 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức được định nghĩa như sau:
| Cổ tức là khoản lợi nhuận sau thuế được trả cho mỗi cổ phần bằng tiền hoặc bằng tài sản khác. |
Khi công ty đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh hoặc cần vốn lưu động, công ty có xu hướng lựa chọn hình thức chi trả cổ tức bằng cổ phiếu hơn là tiền mặt. Bởi hình thức này không làm giảm tiền mặt của công ty mà giúp tăng vốn điều lệ, giữ lại nguồn lực để tái đầu tư phát triển kinh doanh, đồng thời vẫn mang lại lợi ích cho cổ đông thông qua việc tăng số lượng cổ phần sở hữu.
Xét theo góc độ khác từ các nhà đầu tư, khi họ nhận cổ tức bằng cổ phiếu, nhà đầu tư sẽ có cơ hội tăng số lượng cổ phần sở hữu và hưởng lợi từ sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp, nhưng cũng là “con dao hai lưỡi” khi phải chấp nhận rủi ro nếu doanh nghiệp không còn duy trì được hiệu quả kinh doanh sau khi tăng vốn.
2. Điều kiện chi trả cổ tức bằng cổ phiếu
Một câu hỏi mà Công ty Luật CIS thường xuyên nhận được từ bạn đọc là liệu công ty cổ phần có thể tùy ý phát hành cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hay không. Câu trả lời là không, vì pháp luật quy định rõ ràng rằng hình thức chi trả này chỉ được thực hiện khi công ty đáp ứng đủ các điều kiện nhất định, cụ thể, các điều kiện đó bao gồm:
- Đối với cổ phần ưu đãi cổ tức: Việc chi trả được thực hiện theo các điều kiện riêng do công ty quy định và phải được ghi nhận rõ trong cổ phiếu hoặc điều khoản phát hành của loại cổ phần ưu đãi cổ tức đó.
- Đối với cổ phần phổ thông: Công ty chỉ được chia cổ tức khi đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Hoàn thành nghĩa vụ tài chính: Công ty phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thuế và các khoản tài chính khác theo quy định pháp luật. Đây là ngưỡng bắt buộc và không có ngoại lệ.
- Đã trích lập quỹ: Trước khi tính đến việc chia lợi nhuận, công ty phải trích lập đầy đủ các quỹ theo quy định của pháp luật và Điều lệ, đồng thời bù đắp xong phần lỗ còn chưa được xử lý từ những năm trước.
- Đảm bảo khả năng thanh toán nợ: Sau khi thực hiện chi trả cổ tức, công ty vẫn phải bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản đến hạn.
- Quyết định phải xuất phát từ đúng thẩm quyền: Đại hội đồng cổ đông sẽ là cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hình thức và tỷ lệ chi trả. Trong khi đó Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm tổ chức triển khai toàn bộ thủ tục phát hành và phân phối cổ phiếu đến cổ đông.
Như vậy, chỉ phần lợi nhuận còn lại nào sau khi đáp ứng tất cả điều kiện trên mới đủ cơ sở để chuyển hóa thành cổ phiếu phát hành cho cổ đông.
3. Thủ tục chi trả cổ tức bằng cổ phiếu
Theo Điều 135 Luật Doanh nghiệp năm 2020, thủ tục trả cổ tức bằng cổ phiếu được sẽ gồm các bước như sau:
Bước 1: Chuẩn bị và đề xuất phương án phân phối lợi nhuận
Dựa vào kế hoạch hoạt động của năm tài chính tiếp theo, Hội đồng quản trị sẽ đề xuất phương án chi trả cổ tức, bao gồm tỷ lệ cổ tức dự kiến để trình Đại hội đồng cổ đông xem xét. Trên cơ sở báo cáo tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh, lợi nhuận sau thuế và tình hình thực hiện các nghĩa vụ tài chính của công ty, Hội đồng quản trị tiến hành đánh giá khả năng phân phối lợi nhuận.
Bước 2: Đại hội đồng cổ đông phê duyệt phương án cổ tức
Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) họp để thảo luận và biểu quyết phê duyệt phương án chia cổ tức mà Hội đồng quản trị trình.
Nội dung được ĐHĐCĐ quyết định bao gồm mức cổ tức áp dụng đối với từng loại cổ phần trong năm tài chính tương ứng.
Phương án phân phối lợi nhuận chỉ được triển khai sau khi được ĐHĐCĐ thông qua.
Bước 3: Tổ chức thực hiện việc chi trả cổ tức
Sau khi nghị quyết của ĐHĐCĐ được ban hành, Hội đồng quản trị sẽ triển khai các công việc liên quan đến thủ tục chi trả cổ tức, bao gồm:
- Quyết định thời gian, hình thức và thủ tục chi trả;
- Lập danh sách cổ đông đủ điều kiện nhận cổ tức;
- Xác định mức cổ tức tương ứng với từng cổ phần.
Danh sách cổ đông nhận cổ tức cùng thông tin về thời hạn và phương thức thanh toán phải được xác lập chậm nhất 30 ngày trước ngày thực hiện chi trả. Đồng thời, thông báo về việc trả cổ tức phải được gửi đến cổ đông theo địa chỉ đã đăng ký trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất 15 ngày trước ngày thanh toán.
Bước 4: Trả cổ tức
Cổ tức được chuyển đến từng cổ đông theo đúng phương thức, đúng số tiền và đúng đối tượng đã xác định. Thời hạn hoàn tất toàn bộ việc thanh toán đầy đủ là trong 06 tháng kể từ ngày kết thúc họp ĐHĐCĐ thường niên.
Bước 5: Hoàn tất và lưu trữ hồ sơ
Các tài liệu như nghị quyết của ĐHĐCĐ, quyết định của Hội đồng quản trị, danh sách cổ đông đã nhận cổ tức và chứng từ thanh toán tương ứng.
Lưu ý: Như đã đề cập ở trên, đối với hình thức này thì việc phát hành thêm cổ phiếu làm tăng vốn điều lệ của công ty như đã nói trên, vì vậy sau khi hoàn tất phát hành, công ty có nghĩa vụ làm thủ tục đăng ký thay đổi vốn điều lệ với cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền nhằm cập nhật thông tin đăng ký doanh nghiệp cho phù hợp với thực tế.
Thủ tục chi trả cổ tức bằng tiền mặt
4. Luật sư tư vấn doanh nghiệp
Là công ty luật chuyên cung cấp dịch vụ pháp lý cho doanh nghiệp, với đội ngũ Luật sư và chuyên viên có chuyên môn cao, nhiều kinh nghiệm, Công ty Luật CIS đã hỗ trợ hiệu quả cho nhiều cổ đông và công ty cổ phần trong việc tư vấn chính sách, quản trị pháp lý doanh nghiệp.
Trên đây là bài viết chi tiết về “Thủ tục trả cổ tức bằng cổ phiếu”. Trong trường hợp có bất kì thắc mắc nào về việc trả cổ tức cho các cổ đông hoặc các vấn đề liên quan đến góp vốn, quản trị công ty, Quý công ty và bạn đọc có thể liên hệ trực tiếp đến Công ty Luật CIS để được tư vấn:
PHÒNG PHÁP LÝ DOANH NGHIỆP – CIS LAW FIRM
109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 3911 8581 – 3911 8582 – Hotline: 0916 568 101
Email: info@cis.vn
