Trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại doanh nghiệp, việc lựa chọn hình thức phù hợp giữa “chia công ty” và “tách công ty” là một quyết định quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu, tài sản và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Dù cùng là hình thức tổ chức lại doanh nghiệp nhưng chia và tách công ty lại có bản chất pháp lý, mục đích và hệ quả khác nhau. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai hình thức này sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án phù hợp với chiến lược phát triển cũng như đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.
Bài viết dưới đây của Công ty Luật CIS sẽ cung cấp cho bạn đọc những thông tin quan trọng nhất về Phân biệt chia công ty và tách công ty tại Việt Nam.
MỤC LỤC BÀI VIẾT
1. Chia công ty, tách công ty là gì?
Chia công ty là việc một công ty bị chia thành hai hoặc nhiều công ty mới, đồng thời chấm dứt tồn tại của công ty bị chia. Toàn bộ tài sản, quyền và nghĩa vụ của công ty bị chia sẽ được chuyển giao cho các công ty mới theo phương án chia đã được thông qua. Các công ty mới sau khi thành lập sẽ hoạt động độc lập và có tư cách pháp nhân riêng.
Việc chia công ty thường được thực hiện khi doanh nghiệp muốn cơ cấu lại hoạt động kinh doanh, tách riêng các mảng hoạt động khác nhau hoặc giải quyết mâu thuẫn nội bộ giữa các thành viên.
Tại Việt Nam, các trường hợp chia công ty theo đúng nghĩa pháp lý (tức công ty cũ chấm dứt tồn tại, hình thành hai hoặc nhiều công ty mới) là khá hiếm trong thực tiễn doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân.
| Công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần có thể chia các tài sản, quyền và nghĩa vụ, thành viên, cổ đông của công ty hiện có (sau đây gọi là công ty bị chia) để thành lập hai hoặc nhiều công ty mới.
(Khoản 1 Điều 198 Luật Doanh nghiệp) |
Ví dụ: Công ty TNHH ABC hoạt động trong ba lĩnh vực: bất động sản, sản xuất hàng tiêu dùng và công nghệ. Do định hướng chiến lược khác nhau giữa các thành viên góp vốn, đồng thời để thuận tiện trong quản trị và huy động vốn đầu tư theo từng ngành nghề, các thành viên quyết định chia công ty ABC thành ba công ty mới:
- Công ty TNHH Bất động sản ABC Land.
- Công ty TNHH ABC Consumer.
- Công ty TNHH ABC Tech.
Theo phương án chia, toàn bộ tài sản, nhân sự, quyền và nghĩa vụ của công ty ABC sẽ được phân bổ cho ba công ty mới tương ứng với từng lĩnh vực hoạt động. Sau khi hoàn tất thủ tục chia, công ty ABC chấm dứt tư cách pháp nhân, ba công ty mới hoạt động độc lập và đăng ký doanh nghiệp mới.
Tách công ty là việc một công ty đang hoạt động tách một phần tài sản, quyền và nghĩa vụ của mình để thành lập một hoặc nhiều công ty mới. Công ty bị tách vẫn tiếp tục tồn tại và hoạt động sau khi quá trình tách hoàn tất. Các công ty được tách ra sẽ hoạt động độc lập, có tư cách pháp nhân riêng kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Tách công ty thường được áp dụng khi doanh nghiệp muốn tách một bộ phận kinh doanh riêng biệt, tách nhóm cổ đông, hoặc tái cấu trúc hoạt động để tăng tính linh hoạt và hiệu quả trong quản trị.
Trên thực tế, hình thức tách công ty diễn ra khá phổ biến hơn so với chia công ty, đặc biệt trong các thương vụ tái cơ cấu doanh nghiệp tư nhân hoặc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
| Công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần có thể tách bằng cách chuyển một phần tài sản, quyền, nghĩa vụ, thành viên, cổ đông của công ty hiện có (sau đây gọi là công ty bị tách) để thành lập một hoặc một số công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần mới (sau đây gọi là công ty được tách) mà không chấm dứt tồn tại của công ty bị tách.
(Khoản 1 Điều 199 Luật Doanh nghiệp) |
Ví dụ: Công ty Cổ phần XYZ chuyên hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng. Nhằm mục đích chuyên môn hóa hoạt động sản xuất, đồng thời thu hút nhà đầu tư riêng cho mảng vật liệu xây dựng, Hội đồng quản trị công ty quyết định tách bộ phận sản xuất vật liệu ra thành một pháp nhân độc lập.
Theo đó, công ty XYZ thực hiện tách công ty, thành lập công ty mới là Công ty Cổ phần VLXD XYZ. Một phần tài sản, nhân sự và hợp đồng liên quan đến mảng sản xuất vật liệu được chuyển sang công ty mới. Công ty XYZ vẫn tiếp tục tồn tại và hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, trong khi công ty mới sẽ hoạt động độc lập trong lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng.
2. Điểm giống và khác nhau giữa chia và tách công ty.
a) Điểm giống nhau:
- Cả chia công ty và tách công ty đều là những hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, nhằm tối ưu hóa hoạt động và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Những hình thức này giúp doanh nghiệp thích ứng với sự thay đổi của thị trường và nhu cầu của khách hàng.
- Đối tượng áp dụng cho cả hai hình thức này là công ty TNHH (Trách nhiệm hữu hạn) và công ty cổ phần. Điều này cho thấy tính linh hoạt của các hình thức tái cấu trúc này trong các loại hình doanh nghiệp phổ biến.
- Một điểm quan trọng là sau khi chia hoặc tách, các công ty mới sẽ cùng liên đới chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ, khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và các nghĩa vụ tài sản khác của công ty bị chia, tách. Điều này đảm bảo rằng quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan được bảo vệ.
b) Điểm khác nhau:
| Tiêu chí | Chia công ty | Tách công ty |
| Tư cách pháp nhân ban đầu | Công ty bị chia chấm dứt tồn tại. | Công ty bị tách tiếp tục tồn tại. |
| Công ty mới được thành lập | Hai hoặc nhiều công ty mới được thành lập. | Một hoặc nhiều công ty mới được thành lập. |
| Chuyển giao tài sản, quyền nghĩa vụ | Toàn bộ tài sản, quyền và nghĩa vụ của công ty bị chia được chuyển sang các công ty mới. | Chỉ một phần tài sản, quyền và nghĩa vụ được chuyển từ công ty bị tách sang công ty mới. |
| Mục đích thường gặp | Chia tách triệt để để xử lý mâu thuẫn nội bộ, chia tài sản, chấm dứt pháp nhân cũ. | Tái cấu trúc hoạt động, chuyên môn hóa lĩnh vực, phân nhóm cổ đông… |
| Hệ quả pháp lý | Công ty bị chia bị xóa tên trong cơ sở dữ liệu đăng ký kinh doanh. | Công ty bị tách vẫn tiếp tục thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý. |
| Đăng ký kinh doanh | Các công ty mới phải đăng ký doanh nghiệp từ đầu. | Các công ty mới đăng ký doanh nghiệp; công ty bị tách chỉ thay đổi nội dung liên quan. |
| Tính phổ biến trong thực tế | Ít phổ biến, nhất là khu vực tư nhân. | Phổ biến hơn, thường gặp trong tái cấu trúc doanh nghiệp. |
3. Hồ sơ, thủ tục chia công ty, tách công ty.
3.1 Hồ sơ, thủ tục chia công ty
a) Thủ tục chia công ty:
- Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc Đại hội đồng cổ đông của công ty bị chia thông qua nghị quyết, quyết định chia công ty theo quy định của Luật này và Điều lệ công ty. Nghị quyết, quyết định chia công ty phải được gửi đến tất cả chủ nợ và thông báo cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định hoặc thông qua nghị quyết;
- Thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc cổ đông của công ty mới được thành lập thông qua Điều lệ, bầu hoặc bổ nhiệm Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và tiến hành đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Trong trường hợp này, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đối với công ty mới phải kèm theo nghị quyết, quyết định chia công ty.
b) Hồ sơ chia công ty:
Hồ sơ chia công ty bao gồm các giấy tờ, tài liệu sau:
- Nghị quyết, quyết định về việc chia công ty (của ĐHĐCĐ đối với công ty cổ phần, của HĐTV/chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn [công ty bị chia]).
Ngoài giấy tờ nêu trên, tùy thuộc vào loại hình của công ty mới được thành lập sau khi chia công ty mà nộp kèm theo, bao gồm:
♦ Đối với công ty cổ phần
- Giấy đề nghị đăng ký công ty cổ phần.
- Điều lệ công ty cổ phần.
- Danh sách cổ đông sáng lập của công ty cổ phần.
- Danh sách cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài.
- Bản sao các giấy tờ sau đây:
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo pháp luật của công ty.
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân; Giấy tờ pháp lý của tổ chức đối với cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức; Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo ủy quyền của cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức và văn bản cử người đại diện theo ủy quyền.
♦ Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên
- Giấy đề nghị đăng ký công ty TNHH hai thành viên trở lên .
- Điều lệ công ty TNHH hai thành viên trở lên.
- Danh sách thành viên của công ty TNHH hai thành viên trở lên.
- Bản sao các giấy tờ sau đây:
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo pháp luật của công ty.
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với thành viên công ty là cá nhân; Giấy tờ pháp lý của tổ chức đối với thành viên là tổ chức; Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo ủy quyền của thành viên là tổ chức và văn bản cử người đại diện theo ủy quyền.
♦ Đối với công ty TNHH một thành viên
- Giấy đề nghị đăng ký công ty TNHH một thành viên .
- Điều lệ công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ sở hữu hoặc Điều lệ công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu.
- Bản sao các giấy tờ sau đây:
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo pháp luật của công ty TNHH một thành viên.
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với chủ sở hữu công ty là cá nhân; Giấy tờ pháp lý của tổ chức đối với chủ sở hữu công ty là tổ chức (trừ trường hợp chủ sở hữu công ty là Nhà nước); Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo ủy quyền và văn bản cử người đại diện theo ủy quyền.
3.2 Hồ sơ, thủ tục tách công ty
a) Thủ tục tách công ty:
- Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc Đại hội đồng cổ đông của công ty bị tách thông qua nghị quyết, quyết định tách công ty theo quy định của Luật này và Điều lệ công ty. Nghị quyết, quyết định tách công ty phải được gửi đến tất cả chủ nợ và thông báo cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định hoặc thông qua nghị quyết;
- Các thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc cổ đông của công ty được tách thông qua Điều lệ, bầu hoặc bổ nhiệm Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và tiến hành đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Luật này.
b) Hồ sơ tách công ty:
♦ Đối với công ty được tách
Hồ sơ công ty được tách là hồ sơ thành lập pháp nhân mới, bao gồm các giấy tờ, tài liệu sau:
- Nghị quyết, quyết định về việc tách công ty (của ĐHĐCĐ đối với công ty cổ phần, của HĐTV/chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn [công ty bị tách]).
Ngoài giấy tờ nêu trên, tùy thuộc vào loại hình của công ty mới được thành lập sau khi tách công ty mà nộp kèm theo, bao gồm:
∗ Đối với công ty cổ phần
- Giấy đề nghị đăng ký công ty cổ phần.
- Điều lệ công ty cổ phần.
- Danh sách cổ đông sáng lập của công ty cổ phần.
- Danh sách cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài.
- Bản sao các giấy tờ sau đây:
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo pháp luật của công ty.
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân; Giấy tờ pháp lý của tổ chức đối với cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức; Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo ủy quyền của cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức và văn bản cử người đại diện theo ủy quyền.
∗ Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên
- Giấy đề nghị đăng ký công ty TNHH hai thành viên trở lên .
- Điều lệ công ty TNHH hai thành viên trở lên.
- Danh sách thành viên của công ty TNHH hai thành viên trở lên.
- Bản sao các giấy tờ sau đây:
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo pháp luật của công ty.
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với thành viên công ty là cá nhân; Giấy tờ pháp lý của tổ chức đối với thành viên là tổ chức; Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo ủy quyền của thành viên là tổ chức và văn bản cử người đại diện theo ủy quyền.
∗ Đối với công ty TNHH một thành viên
- Giấy đề nghị đăng ký công ty TNHH một thành viên .
- Điều lệ công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ sở hữu hoặc Điều lệ công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu.
- Bản sao các giấy tờ sau đây:
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo pháp luật của công ty TNHH một thành viên.
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với chủ sở hữu công ty là cá nhân; Giấy tờ pháp lý của tổ chức đối với chủ sở hữu công ty là tổ chức (trừ trường hợp chủ sở hữu công ty là Nhà nước); Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo ủy quyền và văn bản cử người đại diện theo ủy quyền.
♦ Đối với công ty tách (công ty ban đầu)
- Thực hiện thủ tục thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp (điều chỉnh vốn/ thành viên/ cổ đông).
Chi tiết hồ sơ vui lòng tham khảo Tại Đây
4. Luật sư tư vấn về sắp xếp, tổ chức lại Công ty.
Công ty Luật TNHH Bản quyền Quốc tế (CIS Law Firm) đã thực hiện rất nhiều hồ sơ thành lập, thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh của các loại hình công ty, và đặtc biệt là hồ sơ sắp xếp, tổ chức lại công ty. Với kinh nghiệm dày dặn chúng tôi sẽ tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan đến công ty và thực hiện thủ tục một cách nhanh nhất. Chúng tôi cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên sâu về các vấn đề sau:
|
Trên đây là nội dung về việc Phân biệt chia công ty và tách công ty của Công ty Luật CIS. Nếu bạn có vướng mắc hay bạn có nội dung nào chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ ngay với Luật sư Công ty Luật CIS theo thông tin sau:
PHÒNG PHÁP LÝ DOANH NGHIỆP – CIS LAW FIRM
Địa chỉ: 109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 3911 8581 – 3911 8582 – Hotline: 0916 568 101
Email: info@cis.vn
