Khởi kiện chia thừa kế – Luật sư tư vấn

Việc phân chia thừa kế tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế lại rất phức tạp nếu những người thừa kế không thống nhất được với nhau. Sự phức tạp này có thể xảy ra ngay cả khi có di chúc, vì có những người thừa kế mà không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Hay trường hợp không có di chúc, việc xác định ai là người thừa kế theo pháp luật cũng không hề dễ dàng. Khi các bên không thống nhất về việc phân chia thừa kế, bất kỳ người thừa kế nào cũng có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án phân chia di sản.

Quá trình tranh chấp tại Tòa án về thừa kế đòi hỏi người đang tranh chấp/ đang bị tranh chấp hiểu về trình tự, hồ sơ và cách chứng minh quyền thừa kế, … Do đó, trong bài viết này, Công ty Luật CIS sẽ giới thiệu cơ bản về vấn đề Khởi kiện chia thừa kế, mời bạn đọc theo dõi.

1. Thừa kế là gì?

Thừa kế là việc những người thân thích hoặc người được chỉ định trong di chúc được hưởng phần tài sản mà người chết để lại.

Hiện nay pháp luật Việt Nam quy định hai hình thức thừa kế, gồm: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.

• Thừa kế theo di chúc: tài sản được chia cho người được chỉ định trong di chúc với điều kiện di chúc đó hợp pháp. (Điều 624 Bộ luật Dân sự)
• Thừa kế theo pháp luật: tài sản của người chết được chia cho người thân theo đúng thứ tự hàng thừa kế và quy định mà pháp luật đã đặt ra. (Điều 649 Bộ luật Dân sự)

Ghi chú: nếu có di chúc hợp pháp thì di sản sẽ được chia theo đúng nội dung của di chúc. Trường hợp không có di chúc, di chúc không hợp pháp hoặc người được chỉ định trong di chúc đã chết trước, thì di sản sẽ được chia theo quy định của pháp luật.

2. Ai có quyền khởi kiện chia di sản thừa kế .

Quyền khởi kiện chia di sản thừa kế thuộc về tất cả những chủ thể có quyền và lợi ích hợp pháp liên quan trực tiếp đến phần di sản để lại, gồm:

• Những người được chỉ định trong di chúc (người có tên trong di chúc) hoặc người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật (gồm ba hàng thừa kế theo quy định) có quyền yêu cầu Tòa án phân chia di sản khi không tự thỏa thuận được.
• Những người cùng được hưởng di sản (đồng thừa kế) cũng có quyền khởi kiện để bảo vệ phần lợi ích của mình, hoặc khi di sản đang bị quản lý, sử dụng hoặc định đoạt không đúng thỏa thuận.
• Trường hợp người thừa kế là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có năng lực, thì người đại diện hợp pháp của họ có quyền đứng ra khởi kiện.
• Trường hợp di sản được để lại cho cơ quan Nhà nước, tổ chức, thì chính các cơ quan, tổ chức này có quyền khởi kiện để yêu cầu phân chia, bảo vệ phần tài sản được thừa kế.
• Ngoài ra, bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào có quyền và lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng bởi việc phân chia di sản đều có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.

3. Thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế.

Thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là khoảng thời gian mà người thừa kế được quyền yêu cầu Tòa án chia di sản. Thời hiệu này được quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015.

Theo Điều 623 BLDS, thời hiệu chia thừa kế được xác định như sau:

• 30 năm đối với bất động sản;
• 10 năm đối với động sản;

Thời hiệu được tính từ thời điểm mở thừa kế, tức là từ thời điểm người để lại tài sản chết. Hết thời hạn này, người thừa kế không còn quyền yêu cầu chia di sản, và di sản sẽ thuộc về người thừa kế đang quản lý tài sản.

4. Đơn yêu cầu chia di sản thừa kế.

Công ty Luật CIS gửi đến bạn đọc Mẫu đơn yêu cầu chia di sản thừa kế mới nhất hiện nay.

5. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp về thừa kế.

Tranh chấp về chia di sản thừa kế được giải quyết tại Tòa án nhân dân, và thẩm quyền cụ thể được quy định như sau:

Thứ nhất, Tòa án nhân dân Khu vực thuộc tỉnh

Tòa án cấp Khu vực của tỉnh/thành phố có thẩm quyền giải quyết đa số tranh chấp về thừa kế, khi vụ việc không có yếu tố nước ngoài. Hồ sơ sẽ được nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc nơi có tài sản thừa kế.

Thứ hai, Tòa án nhân dân cấp tỉnh

Tòa án cấp tỉnh giải quyết tranh chấp thừa kế có yếu tố nước ngoài, ví dụ: người thừa kế ở nước ngoài, tài sản thừa kế ở nước ngoài.

Ngoài ra, Tòa án cấp tỉnh cũng thụ lý nếu vụ việc phức tạp, cần phải xác minh nhiều nơi hoặc theo đề nghị của Tòa án khu vực.

Lưu ý: Nếu di sản là nhà, đất, thì thẩm quyền giải quyết là Tòa án khu vực nơi bất động sản tọa lạc.

6. Thủ tục khởi kiện chia di sản thừa kế

Thủ tục khởi kiện chia di sản thừa kế trải qua 05 bước sau đây:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện:

Người khởi kiện cần chuẩn bị:

• Đơn khởi kiện.
• Căn cước công dân của Người khởi kiện.
• Giấy chứng tử của người để lại di sản.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (khai sinh, quyết định nuôi con nuôi,…).
• Giấy tờ về tài sản để lại (sổ đỏ, đăng ký xe,…).
• Di chúc (nếu có).
• Tài liệu, chứng cứ khác chứng minh quyền và lợi ích bị xâm phạm.

Bước 2: Nộp đơn và thụ lý vụ án

Người khởi kiện gửi đơn đến Tòa án có thẩm quyền bằng một trong ba cách:

• Nộp trực tiếp tại Tòa án;
• Gửi qua bưu điện;
• Nộp trực tuyến qua Cổng thông tin Tòa án (nếu có).

Tòa án tiếp nhận và xem xét đơn. Nếu đơn hợp lệ, Thẩm phán sẽ thông báo để người khởi kiện nộp tạm ứng án phí.

Sau khi nộp biên lai án phí cho Tòa án, vụ án được chính thức thụ lý.

Bước 3: Chuẩn bị xét xử sơ thẩm

Đối với tranh chấp về thừa kế tài sản, thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm là 04 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý hồ sơ.

Trong trường hợp vụ án phức tạp, có nhiều người thừa kế, nhiều loại tài sản, hoặc có trở ngại khách quan, thời hạn này có thể được gia hạn thêm tối đa 02 tháng.

Trong giai đoạn này, Thẩm phán sẽ thu thập chứng cứ, làm rõ các tình tiết và tổ chức hòa giải để các bên tự thỏa thuận việc chia di sản. Nếu hòa giải không thành và vụ án không thuộc trường hợp tạm đình chỉ hoặc đình chỉ, Tòa án sẽ ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.

Bước 4:Xét xử và ra bản án

Tòa án sẽ mở phiên tòa để xem xét yêu cầu của các bên, đánh giá chứng cứ và đưa ra bản án phân chia di sản thừa kế.

Nếu không có ai kháng cáo hoặc kháng nghị, bản án có hiệu lực.

Trên đây là các hướng dẫn chi tiết về “Khởi kiện chia thừa kế”. Nếu bạn có vướng mắc, hãy liên hệ ngay với Luật sư của Công ty Luật CIS để được tư vấn (có tính phí) theo thông tin

sau:

PHÒNG PHÁP LÝ DOANH NGHIỆP – CIS LAW FIRM

109 Hoàng Sa, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028.3911.8581/3911.8581 – Hotline: 0916.568.101

Email: info@cis.vn